Sınıf öğretmenlerinin ilkokul 4. sınıf fen bilgisi derslerinde dijital hikâyelerin kullanılabilirliğine ve dijital bağımlılığa etkisine yönelik görüşleri

Bu araştırmanın temel amacı, ilkokul 4. sınıf fen bilimleri derslerinde dijital hikâyelerin kullanımına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerini ve bu görüşler ile dijital bağımlılık arasındaki ilişkiyi incelenmiştir. Araştırmada Muş ilinde görev yapan 15 sınıf öğretmeninin dijital hikâyelerin fen bilimleri eğitimindeki etkisi ve dijital bağımlılık riskine ilişkin görüşleri nitel verilerle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin il merkezinde, ilçelerde ve köy okullarında görev yaptıkları belirlenmiştir. Bu dağılım, kentsel ve kırsal bağlamlardaki eğitim dinamiklerinin karşılaştırılmasına olanak tanımış, özellikle köy okullarında teknolojik altyapı eksikliği ve maddi kaynak yetersizliğinin dijital hikâye kullanımını sınırlandırdığı ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin "besinlerimiz" ünitesinde en sık tercih ettikleri yöntemler arasında soru-cevap, akıllı tahta/EBA ve teknoloji destekli anlatımlar öne çıkarken, dijital hikâyelerin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerini artırmada etkili olduğu ve öğrenci merkezli bir öğrenme ortamı oluşturduğu vurgulanmıştır. Katılımcılar, dijital hikâyelerin görsel ve işitsel unsurlarla zenginleştirilmiş içeriklerinin soyut kavramları somutlaştırdığını, öğrencilerin derse ilgisini çektiğini ve farklı öğrenme stillerine hitap ettiğini belirtmiştir. Dijital bağımlılık riskine ilişkin bulgular, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu kontrollü ve sınırlandırılmış kullanımın riski azaltacağı yönündeki görüşünü yansıtmaktadır. Katılımcılar, dijital hikâyelerin eğitsel amaçlarla ve ölçülü bir şekilde kullanılması durumunda bağımlılık riskinin minimize edilebileceğini, ancak aşırı kullanımın öğrencilerin sosyal etkileşimlerini azaltabileceğini ve fiziksel aktivitelerini kısıtlayabileceğini ifade etmiştir. Öğretmenlerin bir kısmı dijital teknolojinin eğitim ve eğlence amaçlı kullanımının net bir şekilde ayrıştırılması gerektiğini vurgularken, bir kısmı da fiziksel ve dijital materyallerin dengeli kullanımının önemine dikkat çekmiştir. Ayrıca, okullarda uygulanan dijital politikalara ilişkin görüşlerde, öğretmenlerin büyük çoğunluğu mevcut politikaların bağımlılıkla mücadelede yetersiz olduğunu belirtmiş, bir kısmı ise öğrencilere teknolojiyi bilinçli kullanma becerisi kazandıran programların etkili olacağını savunmuştur. Katılımcılar, dijital bağımlılıkla mücadelede aile-okul iş birliğinin ve öğretmenlerin rol model olmasının kritik olduğunu ifade etmiştir. Araştırmanın sonuçları, dijital hikâyelerin pedagojik potansiyeline rağmen, uygulama sürecindeki teknik ve kurumsal engellerin aşılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin mesleki gelişim programlarıyla dijital okuryazarlık becerilerinin desteklenmesi, okul altyapılarının iyileştirilmesi ve müfredatın dijital araçlarla uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, dijital bağımlılık riskini yönetmek için çok boyutlu stratejiler geliştirilmesi ve politika yapıcıların okullara kaynak sağlaması gerekliliği vurgulanmıştır. Bu bulgular, dijital dönüşüm sürecinde eğitimcilerin ihtiyaçlarının ve öğrenci refahının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.