Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma/bütünleştirme eğitimi ve sınıf yönetimine ilişkin mesleki yeterliliklerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya/bütünleştirme eğitimi ve sınıf yönetimine ilişkin yeterlilik düzeylerini incelemektir. Nicel ve nitel veri tekniklerinin birlikte kullanıldığı araştırma, karma yöntemlerden "yakınsayan paralel desene" göre tasarlanmıştır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Sınıf Yönetimi Yeterlikleri Ölçeği, Kaynaştırma Eğitimi Ölçeği'yle" toplanmıştır. Araştırmanın çalışma evreni 2019-2020 öğretim yılında Muğla ilinde 13 ilçede görev yapan 2.402 sınıf öğretmeni ve örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 420 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel ve çıkarımsal istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel kısım fenomenolojik desende tasarlanmış, kaynaştırma öğrencisi olan 168 öğretmen arasından amaçlı ve maksimum çeşitlilik yöntemiyle seçilen 50 öğretmenin görüşü "içerik ve betimsel analiz" teknikleriyle değerlendirilmiştir. Araştırmada cinsiyet ve hizmet yılı değişkenleri ile sınıf yönetimi beceri düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olduğu; hizmet yılı arttıkça sınıf içi ilişkiler düzeni ve fiziksel düzende ortalamaların yükseldiği belirlenmiştir. Plan-program, zaman yönetimi, sınıf içi ilişkiler düzeni, sınıfta davranış kontrolü boyutlarında kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. "Özel eğitime muhtaç bireyleri tanıma" alt boyutu ile yaş değişkeni ve hizmet yılı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılığın olduğu, yaş ve kıdem arttıkça özel eğitime muhtaç bireyleri tanıma yeterliklerinin arttığı tespit edilmiştir. Kaynaştırma eğitimi ve sınıf yönetimi ölçeğinin boyutları arasındaki anlamı ilişkiler olduğu; fiziksel düzen, plan-program, zaman yönetimi, sınıf içi ilişkiler düzeni, sınıfta davranış yönetimi değişkenleri birlikte, öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi yeterlikleri ile anlamlı bir ilişki sergilediği ve söz konusu 5 değişkenin kaynaştırma eğitimi yeterliklerindeki değişimin % 45.2'sini açıkladığı; fiziksel düzen, plan-programın öğretmenlerin kaynaştırma eğitimi yeterliliğini pozitif yönde anlamlı düzeyde (p< .05) yordadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin % 47,9'nun kaynaştırma uygulamaları konusunda aldıkları eğitimi yeterli bulmadıkları; % 63.7'sinin kaynaştırma bütünleştirme eğitimi konusunda bilgi düzeylerini; % 48,6'sının sınıf yönetimi bilgi düzeylerini yetersiz buldukları, % 60,2'sinin, kaynaştırma/bütünleştirme seminerine katılmak istedikleri; % 56,2'si kaynaştırma uygulamaları sırasında sorunlar olduğunu belirttiği; % 57,9'nun okul içi desteği; % 68,8'nin okul dışı desteği yetersiz buldukları tespit edilmiştir. Kaynaştırma öğrencisi olan sınıf öğretmenlerinin de kaynaştırma uygulamalarında öğretmenin mesleki yeterlilik düzeyinin (f=36, %72) etkili olduğunu düşündükleri; okulla ilgili unsurlar kapsamında "fiziki koşullar, eğitim materyalleri, kaynaştırmaya ayrılan bütçe, kaynaştırma öğrencisi sayısını" önemli unsurlar olarak gördükleri; okul, aile ve RAM ile geliştirilen işbirliğinin kaynaştırma uygulamalarının başarısını etkilediğini düşündükleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma/bütünleştirme Eğitimi, Mesleki Yeterlik, Sınıf Öğretmeni, Sınıf Yönetimi.