DoktoraAçık Erişim

Sınır rollerinin örgütün bilgi işleme kapasitesi üzerindeki etkileri,

2025
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Mehmet Abdülkadir Varoğlu

Özet (TR)

Günümüzün dinamizm ve karmaşıklık ile ifade edilen çalkantılı ortamlarında örgütler farklı seviyelerde ve artan sayıda kararlar vermek durumundadır. Bu kararların doğruluğu örgütlerin sürdürülebilirliği açısından büyük önem arz etmektedir. Organizasyonel kararların doğruluğunu sağlayan unsurlardan biri örgütün bilgi işleme sürecinin etkinliğidir. Bilgi işleme süreci, örgüt yapısının temel işlevlerinden biri olan bilginin toplanmasını, işlenmesini ve yayılması faaliyetlerini içermektedir Ayrıca örgütün bilgi gereksinimlerinin, iş akışlarının artan çeşitliliği, belirsizliği ve karşılıklı bağımlılığının bir fonksiyonu olarak arttığı öne sürülmektedir. Bilgi işleme teorisi örgütün bilgi gereksinimleri ile bilgi işleme kapasitesi arasında bir uyum sağlanması halinde örgütsel performansa ulaşılabildiği iddiasındadır. Bilgi işleme teorisi bilgi işleme kapasitesinin arttırılmasına yönelik yapısal mekanizmalar olarak dikey bilgi sistemlerini ve yanal ilişkileri önermiştir. Bununla birlikte örgüt içinde sınır rolü görevini üstlenen aktörler de bilgi işleme işlevini yerine getirmektedir. Buna karşılık literatür araştırmasında sınır rolleri ve bilgi işleme kapasitesi arasındaki ilişkiye yönelik benzer nitelikte bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle ağ merkeziyetlerine göre farklı işlevler gerçekleştiren sınır rolleri ile bilgi işleme arasındaki ilişkinin derinlemesine araştırılması amaçlanmıştır. Ağ merkeziyet konumlarına göre sınır rollerinin bilgi işleme işlevlerini ortaya çıkarmak ve bilgi işleme kapasitesi ile ilişkilendirmek literatür açısından özgün bir değer taşıma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle keşifsel bir araştırma planlanmış, savunma sanayinde faaliyet gösteren bir odak şirket belirlenmiş ve bu şirkette çalışan beyaz yakalı bir örneklem üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmalarda sosyal ağ analiz ve nitel analiz çalışması ile farklı ağ merkeziyetlerinde bulunan sınır rollerinin işlevleri ile bilgi işleme kapasitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ağdaki merkezilik konumlarına göre farklılaşan şekilde sınır rolleri bilgi temin etme, bilgi kayıtlama ve bilgi paylaşım faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Araştırma bulgularına göre arasındalık merkeziliği ve saf aracılık konumundaki aktörler bilgi işleme bağlamında sınır rolü işlevini gerçekleştirirken örgütün bilgi işleme kapasitesini arttıran yanal ilişkiler ve dikey bilgi sistemlerini kullanmaktadır. Buna ilaveten arasındalık merkeziliği ve saf aracılık konumundaki sınır rolleri bilgi işleme gereksinimlerini azaltan ve bütünleştirici yapıları; hiyerarşi, kurallar ve programları da araçsal olarak kullanmaktadır. Arasındalık merkeziliği ve saf aracılık konumundaki aktörler organizasyonda irtibat rolü işlevi ile bölümler arasında koordinasyon da sağlamaktadır. Araştırma bulguları, bilgi işleme bağlamında arasındalık merkeziliği ve saf aracılık konumundaki sınır rolleri ile bilgi işleme kapasitesi, dikey bilgi sistemleri ve yanal ilişkiler arasındaki ilişkilerin varlığını desteklemektedir. Bu keşifsel araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak bir araştırma modeli ve araştırma sorunsalı önerisi ile iki araştırma önerisi ortaya konulmuştur. Bu keşifsel araştırma sonucunda elde edilen bulgular, sınır rolleri ile örgütün bilgi işleme kapasitesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyan önermeler bilgi işleme teorisine farklı bir bakış açısı sağlama potansiyeline sahiptir.

Yazar

Akın Toros

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Akın Toros (Doktora Tezi). Sınır rollerinin örgütün bilgi işleme kapasitesi üzerindeki etkileri,, 2025, Başkent University.

Anahtar Kelimeler

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Başkent University tezlerinden daha fazlası