Sınır ticaretinin sosyal ve ekonomik etkileri: Habur Sınır Kapısı örneği

Küreselleşmeyle birlikte, dünya düzeninin, yeniden şekillenmesi, yeni anlayış ve politikaların gelişmesi, ülkeler ve bölgeler arasındaki karşılıklı etkileşim ve bağımlılık gibi olguların oluşması, ülkeler ve bölgelerde meydana gelebilecek olası gelişme etkilerinin yayılma hızını artırmıştır. Ekonomik sistemin küreselleşmesi ve uygulanan neoliberal ekonomik politikalarla gün geçtikçe artan yoksulluk, işsizlik, gelir dağılımındaki adaletsizlik gibi sorunların çözümü konusunda politika yapıcıların ve araştırmacıların arayışları artmıştır. Bu arayışların bir parçası olarak sınır ticareti, genel kanıya göre, uygulandığı bölgelerin ve sınır kapısı bulunduran şehirlerin sosyal ve ekonomik yapısını önemli ölçüde etkileyen ve değiştiren bir ticaret şekli olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tezin amacı, Şırnak'ın temel sorunlarını teşkil eden yoksulluk, işsizlik ve gelir dağılımı adaletsizliği gibi kavramlar üzerinde odaklanarak; tezin öznesi olan Habur Sınır Kapısı'nın Şırnak ilinin ekonomisi üzerindeki etkisi ve bölge halkı üzerindeki sosyolojik yansımalarını ortaya koymaktır. Tezde, 15 Ekim-15 Aralık 2019 tarihleri arasında bölgede ikamet eden katılımcıların anket yoluyla konuya ilişkin değerlendirmeleri göz önüne alınmış ve araştırmanın örneklemi için yargısal (amaçsal) örnekleme kullanılmış olup; görüşlerin ortaya konulması amacıyla betimsel istatistiki yöntemler kullanılmıştır. Sosyal ve ekonomik değişkenlerin kendi içinde gruplanması adına keşfedici faktör analizi uygulaması yapılmıştır. Diğer yandan, cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi demografik bilgiler arasındaki ilişkilerin tespiti için çıkarımsal istatistiki yöntemlerden Anova ve T testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bölgede yaşanan yoksulluk faktörü ve istihdam alanlarının yetersizliğinin yöre halkının Habur Sınır Kapısı'nı sosyal ve ekonomik anlamda alternatif ve çıkar yol olarak görmelerine neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Şırnak, Habur Sınır Kapısı, Sınır Ticareti, Keşfedici Faktör Analizi