Toplumsal bölünmeden bireysel parçalanmışlığa: 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Charles Dickens'ın Zor Zamanlar ve H.G. Wells'in Zaman Makinesi adlı romanlarında modernizmin ilk ayak izleri

Modern çağın ve akıl çağının başlamasıyla birlikte gerileyen skolastik düşüncenin ve dogmaların bir sonucu olarak bireyin ön plana çıkmasıyla başlayan süreç 19. yüzyıla gelindiğinde toplumsal çözülme sorunuyla devam eder. Orta Çağ'ın sonrasında ortaya çıkan Rönesans düşüncesinde bireyler, toplumda yeni sosyal kural ve normların önünü açan bir düşünce süreci olan Kilise ile ilgili gerçekleri sorgulamaya başlarlar. İnsan ve bilgi merkezli dünya görüşünün sonucunda 19. yüzyıl, emperyalizm, kapitalizm, sömürgecilik ve materyalizm gibi devletler ve toplumlar arasında güçlü-güçsüz mücadelesine dönüşür ve güçlü olmak isteyen uluslar, hemen her türlü yola başvurup güce sahip olma ve gücünü sürdürme konusunda bu tür argümanlarla kendilerini haklı çıkarmaya çalışırlar. Öte yandan, 19. yüzyılda bilim ve teknolojideki gelişmeler toplumsal dinamiklerin dönüşümüne neden olur ve her bir değişim, kuralların ve normların nasıl yıkıldığını gösterir. Ulusların güç mücadelesi toplumsal alanda bireyler arasına da yayılınca, bireyin bir diğer bireye yönelik insani değer ve duygulardan uzaklaşması sonucunu doğurur. Sonuç olarak, değerlerin yozlaşması, önce köklü kurumların, ardından yüzyıllardır bu kurumların altında yaşamaya alışmış bireylerin yozlaşmasına yol açar; bunun sonucunda özellikle batılı toplumsal yapılar parçalanır ve batılı bireyler kendilerinin bozulan toplumsal düzenleri içinde kaybolarak parçalanır veya hem toplumlarına hem de o toplumu paylaştıkları bireylere yabancılaşır. Bu çalışmada, toplumsal bölünme ve bireysel parçalanmışlık gerçeklerinin altında yatan oluşlar ve oluşumlar dikkate alınarak, Charles Dickens'ın Zor Zamanlar ve Herbert George Wells'in Zaman Makinesi adlı eserleri, karakterlerin seçimlerini yapma güdüleri üzerinden, dogmatizm ve rasyonalizm arasında doğrudan bir bağlantı bulunması ve özellikle kararlar ve eylemler temelinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda, akıl çağının ve sanayi devrimiyle birlikte meydana gelen toplumsal değişimler, sonuçta büyük ölçüde kapitalizmin teşvik ettiği sınıflar ve bu sınıfların mensupları arasındaki çatışmayı ortaya çıkarır. Bu tez, toplumsal bölünmenin ve bireysel parçalanmışlıkların yansımalarına, incelenen iki romandaki karakterler ve durumlar üzerinden ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu romanlar, 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçiş sırasında, özünde ilişkili olan toplumsal bölünme ve bireysel parçalanma kavramlarını vurgular. Bu yönüyle, bu iki olayın 1910'larda karşımıza çıkan Modernizmin temelini oluşturan olaylar olduğu sonucuna varılmıştır.