Sodyum poliakrilat ve geçirimsiz tabaka uygulamalarının zemin sıvılaşma potansiyeline etkisi

Dinamik etkilere maruz kalan gevşek ve suya doygun durumdaki genellikle ince kum veya siltli zeminler, sıvılaşma sırasında daneler arası etkileşimin azalmasına bağlı olarak taşıma kapasitelerini kaybederek aşırı seviyede oturma göstermektedir. Zemin sıvılaşması, aktif deprem kuşağı içerisinde yer alan Türkiye'de hem geoteknik hem de yapısal açıdan önemli hasar sebepleri arasında bulunmaktadır. Dolayısıyla, bu sorunu önlemek amacıyla yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez kapsamında öncelikle sıvılaşma mekanizması, sıvılaşma potansiyelini etkileyen faktörler ve sıvılaşma hesapları verilmiştir. Sonrasında konuyla ilgili yapılan literatür çalışmaları teorik, deneysel ve arazi çalışmaları başlıkları altında toplanmıştır. Tezin ana konusu ise sıvılaşma alanında yapılan üç farklı deneysel çalışmadan oluşmaktadır. İlki, deneysel model üzerinde sıvılaşma oluşumunun ve sıvılaşmanın rölatif sıkılığa bağlı değişiminin incelendiği çalışmadır. Ardından, sıvılaşabilir Toyoura ve silis kumu tabakası üzerinde bulunan farklı kalınlıklardaki geçirimsiz üst tabakanın etkisi incelenmiştir. Son olarak ise sıvılaşma problemine alternatif bir çözüm sunan sodyum poliakrilatın sıvılaşma potansiyeline sahip kohezyonsuz zeminlere ilavesinin zemin özelliklerine etkisi değerlendirilmiştir. Sıvılaşabilir zemin üzerine geçirimsiz üst tabaka yerleştirilmesi ile basınçtaki en yüksek sönümlenme değerleri her iki kum numunesi için de 1,50 cm tabakalı zeminde görülmüştür. Toyoura kumu ile yapılan çalışmada %11,04 oranında boşluk suyu basıncı sönümlenmesi sağlanırken bu oran silis kumu ile yapılan çalışmada %22,50 seviyelerine ulaşmaktadır. Sodyum poliakrilatın sıvılaşabilir kumlu zeminde kullanımı ise serbest basınç direnci, kayma mukavemeti açısından fayda sağlamaktadır. Diğer taraftan permeabilite (geçirgenlik) değerleri üzerinde ciddi bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak bu tez kapsamında sıvılaşma olgusu ayrıntılı olarak irdelenmiş ve sıvılaşmanın çözümüne yönelik özgün bir yaklaşım sunulmuştur.