Soğuk ortam şartlarının, tercih edilen kadans ve hareket ekonomisine etkileri

Literatürde farklı ortam koşullarında kas aktivasyonu, akut metabolik yanıtlar, bisiklet performansında optimal kadans, mekanik verim vb. konularda çalışmalar taranmış olsa da soğuk ortam şartlarının tercih edilen bireysel kadans ve mekanik verimlilik (MV) üzerine etkilerini ortaya koyarak sonuçları etraflıca tartışan bir çalışma bulgusuna rastlanmamıştır. Bu tez çalışması soğuk ortam şartlarında tercih edilen bireysel kadans değerleri ve bu değerlerin mekanik verimlilik üzerine etkilerini ortaya koymak amacıyla yapıldı. Çalışmaya, orta düzey antrene 10 erkek triatlet ve bisikletçi (V ̇O2maks; 57,3±4,2ml∙dk-1∙kg-1) gönüllü olarak katıldı. Adaptasyon seanslarının ardından, katılımcılar submaksimal ve maksimal testlerden sonra V ̇O2maks'ın %60'ına denk gelen sabit yüklerle 20 dakikalık üç farklı egzersiz seansına 24 saat aralarla katıldılar. Bu egzersizler; i) Normal ortam koşullarında (20.1 ± 0.6°C, 60.8 ± 8.5% bağıl nem), bireysel tercih edilen kadansla (Nserbest), ii) Soğuk ortamda (8.1 ± 0.3°C, 66.9 ± 2.4% bağıl nem), bireysel tercih edilen kadansla (Sserbest), iii) Soğuk ortam koşullarında (8.4 ± 0.5°C, 64.9 ± 4.7% bağıl nem), Nserbest testinde tercih edilen bireysel kadans ortalamasının sabitlenmesiyle (Ssabit) her gün bir seans şeklinde düzenlenerek gerçekleştirildi. MV; bisiklet ergometresinden elde edilen mekanik güç değerleri ve Garby ve Astup (1987)'un metabolik güç formülünden elde edilen değerlerden "brüt" olarak hesaplandı. Deri sıcaklığı (Tderi) termal kamerayla, vücut iç sıcaklığı (Tiç) termisitörlü yutulabilir kapsüllerle ölçüldü. Ortam sıcaklığı, nem, oksijen ve karbondioksit düzeyleri sürekli kontrol altında tutuldu. Çalışmanın ana bulguları, sporcuların bireysel kadans tercihlerinin soğuk ortam şartlarında (104,4 devir·dk−1) normal ortama (97,8 devir·dk−1) göre %7 arttığını gösterdi (p=0,002). Normal ortam koşullarında (97,8 devir·dk−1) tercih edilen kadans değeri soğuk ortam şartlarında yapılan ölçümlerde (97,3 devir·dk−1) sabit tutulduğunda, soğuk ortamdaki MV (%17,6) normal ortam şartlarına (%18,8) kıyasla %6,4 oranında azaldı (p=0,002). Fakat soğuk ortam koşullarında 97,3 devir·dk−1'ya sabitlenen kadans sporcuların bireysel tercihlerine bırakıldığında, 104,4 devir·dk−1'ya kadar yükseldi (p=0,002). Sporcuların bireysel kadans tercihlerinde görülen bu artış, MV'yi %17,6'dan %18,4'e yükselterek %4,4'lük bir artışa neden oldu (p=0,024). Ek olarak tüm ortam koşullarında Tiç egzersiz süresince lineer olarak arttı (p≤0,05). Tderi ise Ssabit ve Sserbest seansları süresince benzer düşüş paternleri gösterdi fakat Nserbest'in ilk 6 dakikasında düşüş görülmesine karşın devam eden sürede lineer bir artış trendi gösterdi (p≤0,05) . Çalışmanın sonuçları olarak, soğuk ortam koşullarında kadansın sabit tutulmaya çalışılmasının bisiklet performansını bozduğunu buna karşın sporcuların bireysel kadans tercihlerinin kullanımıyla submaksimal iş yükünde verimin arttığı ortaya kondu.