Girişim sermayesi ve firma performansı

İlk kez 1940'lı yıllarda Amerika'da ortaya çıkan girişim sermayesi sistemi, daha sonra farklı kıtalar ve ülkelerde yaygınlaşan alternatif bir finansman yöntemi haline gelmiştir. Sistemin yaygınlaşmasında, yenilikçi fikirleri bulunan girişimcilerin ve büyümeyi, ürünlerini ticarileştirmeyi, üretim süreçlerini iyileştirmeyi vb. hedefleyen işletmelerin finansal piyasalardan kaynak sağlamakta güçlük çekmeleri nedeniyle alternatif yöntemler aramaları etkili olmuştur. Risk sermayesi ve girişim sermayesi ile ilgili literatür incelendiğinde dünyada farklı uygulamaların geliştiği görülmektedir. Sistem her ne kadar Amerika'da ortaya çıkmış ve buradan yayılmış olsa da, her ülke sistemi kendi kültürüne adapte etmiş, farklı düzenlemeler ve uygulamalar geliştirmişlerdir. 1980'li yıllar itibariyle ülkemizde de gündeme gelen girişim sermayesi sistemi, çeşitli yasal düzenlemeler, kurum ve kuruluşlar aracılığıyla uygulamaya konulmuştur. Konuyla ilgili yerli literatürde, çalışmaların büyük çoğunluğunun kavramsal çerçeve üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Dolayısıyla sistemin kavramsal boyutunun yanı sıra girişim sermayesi yatırımı alan firmalar açısından beklenen faydanın sağlanıp sağlanmadığı konusunun da araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada girişim sermayesi yatırımlarının yatırım alan firmalar açısından finansal performans üzerindeki etkisinin incelenmesi ve bu firmaların finansal performanslarının faaliyet gösterdikleri alt sektörlerdeki diğer firmalarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 2005-2014 yılları arasında girişim sermayesi yatırımı alan 12 firmanın finansal performansları değerlendirilmiştir. İlk olarak girişim sermayesi yatırımı alan firmaların yıllık verileri kullanılarak hesaplanan rasyolar aracılığıyla faaliyet gösterdikleri alt sektörler bazında TOPSIS yöntemi ile değerlendirmeler yapılmıştır. Analizlerde, her alt sektör için firmaların etkinlik dereceleri ve sıraları belirlenmiş, yatırım öncesi, yatırım ve yatırım sonrası dönemler itibariyle firmaların etkinlik sıralarındaki değişim incelenmiştir. TOPSIS analizleri sonucunda girişim sermayesi yatırımlarının 4 firmanın etkinlik sırasını olumlu yönde etkilediği, 5 firmanın etkinlik sırasını olumsuz yönde etkilediği ve 3 firmanın etkinlik sırasını etkilemediği görülmüştür. Çalışmada ikinci yöntem olarak Dengesiz Panel Veri Analizi yöntemi kullanılmış ve girişim sermayesi yatırımlarının firmaların finansal performansları üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Panel Veri Analizleri girişim sermayesi firmalarının 2005-2014 yılları arasındaki dönemde 3'er aylık finansal verileri kullanılarak hesaplanan rasyolar aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve 2 farklı model kurularak test edilmiştir. Analizlerin ikinci aşamasında yatırımdan çıkış, yatırım yapan şirketlerin sermaye yapısı, yatırım aşaması değişkenleri de analizlere dahil edilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Panel veri analizlerinin sonucunda girişim sermayesi yatırımları ile özsermaye ve aktif karlılığı üzerinde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır.