Soğuk Savaş'tan günümüze yükselen Hindistan ve dış politikası

Hindistan, dünyanın en geniş demokrasisi söylemi ile akademik çalışmalarda, medyada ve daha pek çok yerde çoğunlukla yükselen bir güç olarak bahsedilmektedir ve bu durum literatüre damgasını vurmuş olan bir gerçektir. Bu gerçeklik, içeriğinde uzun zaman kırılgan dengelerin hassas uyumunu barındırmış, kimi araştırmacılar, uluslararası politika analizcileri, yakın tarihi boyunca Hindistan'ın siyasi geleceğini belirsiz bir çizgide, yokluklar içerisinde süre gelen istikrarsızlıklar silsilesi olarak değerlendirmişlerdir. Gerçekten de öyle olmuştur. Hindistan uzun bir süre boyunca politik ve ekonomik krizlerle boğuşmak zorunda kalmıştır. Zamanla bu tip olumsuzluklar aşamalı bir biçimde elde edilen maddi kazanımlar sayesinde aşılmaya başlanmış, ileriye dönük pek çok olumsuz değerlendirmeler, öngörüler ekseriyetle tersine çıkmıştır.Hindistan dış politikası yıllar boyunca emsalsiz değişimlere şahitlik etmiştir. Özellikle bağımsızlığından 90'lı yıllara değin süren değişimlerin özünde Hindistan'ın evvelden süre gelmiş uyumluluk, şiddetsizlik, tarafsızlık gibi birtakım kültürel değerlerinin önemli rollere sahip olması yadsınamaz gerçeklikler olarak gösterilmektedir. Tarihi boyunca İslam' da veya Hristiyanlık'ta olduğu üzere kendini insanlığa kabul ettirmek gibi bir zorlayıcılığı, yayılmacılığı olmayan, içinde uyum ve şiddetsizlik kavramlarının özünü barındıran Budizm dininin kültürel özelliklerinin, Hindistan'ın iç-dış politika davranışları bütününe yansıması bu duruma örnek gösterilebilir.Potansiyel çatışma olasılığı içeren bir uluslararası ortam içerisinde böylesine özgün bir değer sistemine sahip oluşu, Hindistan'ın kalkınması adına doğru politikaların belirlenmesine önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Diğer taraftan unutulmamalıdır ki uluslararası sistem kendi içinde denge ihtiva etmediği surette, ülkelerin kendi iç yapıları nispeten sağlam, istikrarlı olmadığı sürece, tek başına hiçbir politika bir ülkenin kalkınması adına tutarlı olamamaktadır. Bu bağlamda iki kutuplu güç dengesine dayalı bir uluslararası sistemde var olmanın şartları dahilinde gelişen Soğuk Savaş Dönemi politikaları, tüm uluslararası ilişkiler disiplininde ayrıca ele alınması gereken bir konuyu ifade etmektedir.