Sol ventrikül destek cihazı takılmış kalp yetmezlikli hastalarda kardiyak rehabilitasyonun fonksiyonel kapasite, psikolojik semptomlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Amaç: Bu randomize, prospektif, çalışmanın amacı, sol ventrikül destek cihazı (SVDC) takılmış olan kalp yetmezliği hastalarında, kardiyak rehabilitasyonun yaşam kalitesi, depresyon ve fonksiyonel kapasite üzerine olan etkisinin araştırılmasıdır. Aynı zamanda, ev egzersiz programının etkinliğinin hastanede gözetimli egzersiz ile kıyaslanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Ege Üniversitesinde SVDC implantasyonu yapılmış olan 42 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar ev egzersiz grubu (n=22) ve hastane grubu (n=20) olmak üzere iki gruba ayrıldıktan sonra, 8 hafta süren, haftada üç gün, günde bir saat olmak üzere kardiyak rehabilitasyon programına alındı. Hastalar başlangıçta ve 8. haftada değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda hastane grubunda zaman ile pik oksijen tüketimi (pik VO2), altı dakika yürüme testi, Minnesota kalp yetmezliği ile yaşam anketi skoru, State-Trait anksiyete ölçeği trait alt skorunda anlamlı iyileşme saptanmıştır (p<0,05). Ev egzersiz grubunda ise sadece kısa form-36 anketinin ağrı alt skorunda anlamlı iyileşme elde edilmiştir (p<0,05). İncelenen parametrelerin zaman içindeki değişimleri incelendiğinde, pik VO2, altı dakika yürüme testi, Minnesota kalp yetmezliği ile yaşam anketi, State-Trait anksiyete ölçeğinin "State" anksiyete alt skorundaki iyileşmeler, hastane grubunda ev egzersiz grubuna göre anlamlı yüksek saptanmıştır (p<0,05). Yaş ile altı dakika yürüme testindeki düzelme arasında (r=-0,39, p<0,01) ayrıca yaş ile FEV1'deki değişim arasında (r=-0,35, p< 0,05) anlamlı negatif korelasyon elde edilmiştir. Kalp yetmezliği süresi ile de altı dakika yürüme mesafesindeki değişim (r=-0,25, p<0,01) ve FEV1 değerindeki değişim (r=-0,19, p< 0,05) arasında anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır. Pik VO2 değişimi ve altı dakika yürüme testindeki değişim (r=0,54,p>0,01) ile FEV1 değerlerindeki değişim (r=0,14, p>0,05) arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Tartışma: Son dönem kalp yetmezliği tedavisinde giderek daha çok uygulanmaya başlanan SVDC cerrahisi sonrası kardiyak rehabilitasyonun güvenilirliği daha önce yapılmış çalışmalar ile gösterilmiştir. Çalışmamızda hastane ortamında gözetimli kardiyak rehabilitasyon programının SVDC takılmış hastalarda fonksiyonel kapasite, yaşam kalitesi ve anksiyete üzerine olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Yapılan önceki çalışmalarda ev egzersiz ve hastane egzersiz programlarının kardiyak rehabilitasyonda eşit etkinlikte olduğunu gösteren çalışmalar bulunmakla beraber bu çalışmalara dahil edilmiş olan hastaların çoğu New York Kalp Birliği fonksiyonel sınıflamasına göre evre 1 hastalar olup, fonksiyonel durumları daha iyidir. Çalışmamızda ev egzersiz grubunun rehabilitasyon programına uyumu da hastane grubundan daha kötü bulunmuştur (p<0,05). Sadece SVDC takılmış hastaların dahil edildiği, ev egzersizi ile hastane egzersizinin kıyaslandığı, ayrıca bu hastaların uzun dönem takip edildiği ileri kardiyak rehabilitasyon çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.