Somali'nin orta shabelle ili susam (Sesamum ındıcum L.) ekim alanlarında görülen önemli yabancı ot türleri, yoğunlukları ve rastlanma sıklıklarının belirlenmesi

Susam (Sesamum indicum L.), Somali'nin en önemli bitkisel yağ kaynaklarından birisidir. Ülkenin hemen hemen her bölgesinde yetiştirebilmekle birlikte Orta Shabelle ilinde yaygın olarak üretilmektedir. Bu çalışma Somali'nin Orta Shabelle ili susam ekim alalanlarındaki yabancı ot türlerini, yoğunlukları ve rastlanma sıklıklarını belirlemek için 2022 yılında yütütülmüştür. Bu amaçla, Orta Shabelle iline bağlı susam üretiminin yoğun olarak yapılan Jowhar ve Bal'ad ilçelerinde araştırma yapılarak toplam 36 tarlada sürvey yapılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda; 14 familyaya ait 27 adet yabancı ot türü tespit edilmiştir. Çalışma alanlarında en önemli yoğun olarak bulunan familyalar sırasıyla Poaceae (5 tür), Asteraceae (4 tür), Amaranthaceae (3 tür), Malvaceae (3 tür), Boraginaceae (2 tür) ve Fabaceae (2 tür) olarak belirlenmiştir. Tespit edilen yabancı otlardan yağunlukları en fazla olan tüler sırasıyla Cynodon dactylon (L.) Pers. (2.15 bitki/m2), Portulaca oleracea L. (1.71 bitki/m2), Cyperus rotundus L. (1.58 bitki/m2), Heliotropium steudneri Vatke. (0.99 bitki/m2), Xanthium strumarium L. (0.87 bitki/m2), Echinochloa colona (L.) Link (0.79 bitki/m2) Digitaria abyssinica (0.65 bitki/m2), Launaea cornuta (0.52 bitki/m2), Abutilon anglosomaliae Cufod. ex Thulin (0.48 bitki/m2) ve Amaranthus graecizans L. (0.47 bitki/m2) olarak belirlenmıştır. Ayrıca Orta Shabelle ilinde farklı köyde ikamet eden ve susam yetiştiricisi 50 çiftçi ile yüz yüze anket yapılmıştır. Yapılan anket çalışmalarında susam, yabancı ot sorusunu ve yabancı ot kontrol yöntemi gibi konularda 14 soru yöneltilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre üreticiler Xanthium strumarium L., Cyperus rotundus L. ve Cynodon dactylon'un en çok sorun olduğunu bildirmiştir. Ayrıca çoğu üretici yabancı otları kontrol etmek için mekanik mücadeleyi tercih ettiklerini belirtmişlerdir.