Somali yönetişiminde uluslararası barışı korumanın etkisi: AMISOM'un siyasi istikrar sağlamadaki rolü üzerine bir durum çalışması

İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, uluslararası barışı koruma operasyonları, iç çatışmaların artması ve çökmüş devlet yapılarına müdahale etme ihtiyacıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Bu bağlamda, merkezi hükümetin çökmesi, silahlı grupların çoğalması ve terör örgütlerinin ortaya çıkmasıyla Somali iç savaşı uluslararası barış ve güvenlik için büyük bir zorluk haline gelmiştir. 1991'de Siad Barre rejiminin devrilmesinden sonra ortaya çıkan devlet yönetimi, Somali'yi iç savaş, siyasi parçalanma ve kurumsal çöküşle karşı karşıya bırakmıştır. Bu durum bölgesel istikrarı ve küresel güvenlik dengesini tehdit etmiş ve uluslararası toplumun müdahalesi zorunlu hale gelmiştir. Afrika Birliği tarafından 2007'de kurulan Afrika Birliği Somali Misyonu (AMISOM), bu krizle başa çıkmak ve Somali'de barışı yeniden sağlamakla görevlendirildi. Başlangıçta çatışma çözümü ve sivil koruma ile sınırlı olan misyon, zamanla siyasi istikrarı inşa etme, federal yapıları güçlendirme ve demokratikleşme sürecini destekleme konusunda daha geniş bir rol oynayacak şekilde geliştirilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, AMISOM'un Somali'de siyasi istikrarı inşa etmedeki etkisini, başarılarını ve zorluklarını eleştirel bir şekilde analiz etmektir. Çalışma kapsamında literatür taraması yapılmış ve vaka çalışmaları incelenmiştir. AMISOM'un askeri başarılarına ek olarak, Geçiş Dönemi Federal Hükümeti ile siyasi destek faaliyetlerini, seçim sürecine katkısını, yerel hükümetlerin kurulmasına yönelik altyapı desteğini ve kamuoyunun güvenlik algısını yeniden sağlamadaki rolünü de değerlendirmiştir. Çalışmada ayrıca misyonun yerel toplulukla ilişkisi, yasal sorunları ve uluslararası destek mekanizmalarının sınırlamaları da alınmıştır. AMISOM Somali'de nispeten güvenli ve istikrarlı bir ortam sağlamıştır, ancak bu istikrar yapısal siyasi sorunlar, zayıf kurumlar ve toplumsal mutabakat eksikliği nedeniyle sürdürülememiştir. AMISOM deneyimi, barışı koruma operasyonlarının yalnızca çatışma sonrası dönemi değil, aynı zamanda siyasi yönetim ve devlet inşa sürecini de kapsaması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda, bu çalışma benzer kriz bölgelerinde gelecekteki barışı koruma operasyonlarında politika yapıcılar ve akademisyenler için büyük önem taşımaktadır.