Somalili kadınların göç deneyimleri üzerinden sosyo kültürel ve dini uyum süreçlerinin incelenmesi (Ankara örneği)

Günümüzün en önemli sorunlarından biri göç olgusudur. Her gün onlarca insan çeşitli sebeplerle göç etmektedir. Eskiye oranla çok daha fazla kadın göçe aktif özneler olarak katılmaktadır. Göçün kadınlaşması günümüz göç hareketlerinin en temel özelliklerinden biri haline gelmektedir. Kadınlar savaş, iç çatışmalar, ekonomik sorunlar ve ataerkil toplumsal yapılanmalar nedeniyle gönüllü veya zorunlu olarak bulundukları ülkeleri terk ederek uluslararası göç gerçekleştirmektedir. Göç kadınların hayatında kadınlık rolleri de dahil olmak üzere pek çok değişiklik meydana getirmektedir. Aynı zamanda dahil oldukları toplumları da değiştirmektedirler. Çalışmamız bu nedenlerle Somalili göçmen kadınları konu edinmektedir. 18 yaş üzeri Somalili göçmen kadınların göç deneyimlerinden hareketle sosyal, kültürel ve dini uyum süreçleri nasıl gerçekleşmektedir ve bu süreç onların yaşamlarında ne gibi değişiklikler meydana getirmektedir? temel sorusuyla yola çıkılan araştırmamızın amacı Türkiye'ye göç eden 18 yaş üzeri Somalili göçmen kadınların göç deneyimlerinden hareketle sosyal, kültürel ve dini uyumlarını ve bu uyumda etkili olan faktörleri anlamaktır. Nitel araştırma yöntemiyle hazırlanan çalışmamızda yarı yapılandırılmış mülakat tekniği, katılımsız gözlem ve dokümantasyon teknikleri kullanılmıştır. Örneklem seçiminde kartopu örneklem tekniği tercih edilmiştir. Çalışma 18 yaş ve üzeri Somalili kadınları kapsamaktadır ve Ankara ili ile sınırlandırılmıştır. Giriş ve sonuç kısımları dışında iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde göçle ilgili kavramsal ve kuramsal çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde ise araştırmanın bulguları yer almaktadır. Veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Bunun için dört tema ve bunların alt kategorileri belirlenmiştir. 18 yaş üzeri 23 kadınla yarı yapılandırılmış sorularla derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda Somalili kadınların göç etme ve Türkiye'yi tercih etme sebeplerinin çeşitlilik arz ettiği görülmüştür. Göç sebeplerinde ilk sırada ekonomik sebepler, Türkiye'yi tercihte ilk sırada din etkilidir. Göç toplumsal cinsiyet rollerinde kırılmalara sebep olsa da tam ve kalıcı bir değişim gerçekleştirememektedir. Somalili kadınlar kendilerinin göç sonrasında daha özgür olduğunu ifade etmişlerdir. Her ne kadar bir özgürleşmeden bahsedilebilse de bu özgürlük gündelik ihtiyaçlara dair harcamalar noktasında "sözde özgürlüktür" Somalili kadınların aile içi karar alma süreçlerine katılımı sınırlı olmaya devam etmekte ve erkeğin eve dönüşüyle birlikte sona ermektedir. Bunun önemli bir nedeni Somalili kadınların ekonomik olarak kocalarına bağımlılığının devam etmesidir. Bir diğer nedeni de gelişen teknoloji nedeniyle ataerkil denetimin uzaktan da devam etmesidir. Kadınların uyumlarının önündeki en büyük engel dil problemidir. Barınma problemleri ve karşılaştıkları bir takım ayrımcı tutumlarda uyumlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Uyumlarını olumlu yönde etkileyen en önemli faktör ise dindir. Katılımcıların bir kısmı Türkiye'deki yasal ve ekonomik sorunlar nedeniyle Avrupa'ya gitmek istemektedir. Çocuklarının eğitimi devam edenler Türkiye'de kalmak istemektedir. Somali'ye dönmeyi ise sadece iki katılımcı istemektedir.