Somatostatin`in kaudal-epidural katater yoluyla uygulanmasının tavşanlarda aneljezik etkinliğinin, olası sistemik hemodinamik etkilerinin ve nörotoksik potansiyelinin araştırılması

58 Özet Günümüzde pek çok ilaç analjezi amacıyla epidural ve intratekal yolla denenmektedir. Bu ilaçlardan biri olan somatostatin opioidler, lokal anestezikler ve klonidine alternatif olma yolundadır. Son yıllarda yapılan çalışmalarda somatostatinin epidural ve intratekal olarak uygulamalarının insan ve hayvanlarda analjezik etkileri olduğu gösterilmiştir. Ancak literatürde somatostatinin spinal korda nörotoksik etkileri olduğunu gösteren çalışmalar da mevcuttur. Bu çalışmada bir tetradekapeptid olan somatostatinin analoğu octreotide'in epidural yolla uygulanmasının tavşanlarda analjezik etkinliği, olası sistemik hemodinamik etkileri ve nörotoksik potansiyelinin incelenmesi amaçlandı. Araştırma planına alınan yirmi Yeni Zelanda tavşanı beşerli dört gruba ayrıldı. Her denek hayvanına sakral yoldan epidural kateter yerleştirildi. 1. Gruba 100, 2. Gruba 200, 3. Gruba 400 mikrogram somatostatin, 4. Gruba serum fizyolojik epidural yolla uygulandı. Total volüm tüm denekler için 4 cc olacak şekilde serum fizyolojikle tamamlandı. Kateter yerleştirilmesini takiben ; 1. gün epidural somatostatinin analjezik etkinliği formalin testi ile kontrol edildi. 2. gün kan basıncı ve kan PH, PO2, PCO2 ve O2 SAT % değerleri epidural enjeksiyon öncesi ve sonrasındaki 30 dakika süresince izlendi. 3. gün tüm deneklere yüksek doz pentothal uygulanıp, ardından laminektomi ile servikal, torakal ve lomber spinal kord kesitleri alındı. Bir hafta % 10 formalinle tesbit edilip, 5-8 mikron kesitler alındı. Luxol Fast Blue ile boyandı ve deneyden habersiz patolog tarafından ışık mikroskobu altında histopatolojik değişiklikler değerlendirildi. Araştırmanın sonucunda tavşanlarda epidural yolla uygulanan 400 mikrogram somatostatin dozunun analjezik etkili olduğu formalin testi ile saptandı ve spinal kord üzerine nörotoksik etkili olmadığı gösterildi. Tüm denek hayvanlanndaki kan basıncı ( SAB, DAB, OAB), kan gazları PH, P02, PC02 ve 02 SAT % değerleri ortalamalarmdaki değişiklikler klinik olarak anlamlı bulunmadı.