The effect of intangible cultural heritage values on Diyarbakir and Mardin tourism: Researrch on tour operators and guides

Tez çalışmasında, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Mardin ve Diyarbakır şehirlerinin sahip oldukları somut olmayan kültürel miras değerlerine tur program içeriklerinde ne kadar yer verildiği ve hangi değerlerin program içeriğinde yer aldığını tespit etmek ayrıca da Mardin ve Diyarbakır şehirlerine düzenlenen turlarda görev alan rehberlerin, tur esnasında şehirlerin somut olmayan kültürel miras değerlerinden sıklıkla hangilerinden yararlandığını ölçmek ve bu değerlerin turizmde önemini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamını Mardin ve Diyarbakır’a seyahat düzenleyen tur acenteleri ve bu şehirlerde rehberlik mesleğini icra eden bireyler oluşturmaktadır. Çalışmada bilimsel araştırma yöntemlerinden nitel yöntem kullanılmıştır. 20 seyahat acentesinin Mardin ve Diyarbakır tur içerikleri analiz edilmiştir. Ve kartopu örnekleme yöntemi ile soru formu aracılığıyla 6 rehber ile görüşme sağlanmıştır. İçerik analizi ve soru formu aracılığı ile elde edilen veriler doğrultusunda; tur program içeriklerinde Mardin şehrinin somut olmayan kültürel miras unsurlarına Diyarbakır şehrine oranla daha fazla yer verildiği, ancak yer verilen somut olmayan kültürel miras unsurlarının birbirlerinden bir farkı olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca ticari amaç doğrultusunda somut olmayan kültürel miras değerlerine tur program içeriklerinde yer verildiği, özellikle yöreye ait geleneksel el sanatlarının serbest zaman aktivitesi ve hediyelik eşya kapsamında tur program içeriklerinde yer aldığı sonucuna varılmıştır. Rehberlerden elde edilen veriler doğrultusunda ise; Mardin ve Diyarbakır şehrinde genel anlamıyla yöresel anlatı ve hikayelerden yararlanıldığı bunun yanı sıra yöresel müzik ve dans değerlerine daha fazla yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır.