Somut olmayan kültürel miras örneği: Dengbêjlik ve turizm ilişkisi

Mezopotamya’da sözlü kültürün önemli mihenk taşlarından olan dêngbejlerin, kültürel mirasın günümüze taşınmasında önemli bir katkı sundukları bilinmektedir. Bu araştırma, dengbêjlik geleneğinin somut olmayan kültürel miras unsuru olarak değerlendirmeye alınması gerekliliği, bu kültürel zenginlik unsurunun korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması için neler yapılabileceği ve turizme entegrasyonunun sağlanmasına katkı sunmak amacıyla yazılmıştır. Konu kapsamında Güneydoğuoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi’ni kapsayacak şekilde, dengbêjlik geleneğini devam ettiren on sekiz dengbêj ile görüşme sağlanmıştır. Yapılan araştırmada küçük gruplarla derinlemesine analiz imkânı sunmasından dolayı nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanan veriler tematik analiz yaklaşımına göre değerlendirmeye alınmıştır. Elde edilen veriler nitel araştırma programı olan MAXQDA nitel veri analiz programına aktarılmış, verilerin birbirleriyle örüntüleri incelenmiştir. Detaylı incelemeler sonucunda veriler üç kategori, yirmi tema ve seksen yedi alt tema olarak tablolara aktarılmış ve bu tablolarda elde edilen bulgular sonuç bölümünde yorumlanmıştır. Bu bulgulara yönelik teorik ve pratik öneriler sunulmuştur. Dengbêjlik geleneğine toplumsal bir ilgi olmasına rağmen dengbêj sayısının giderek azaldığı gerçeği karşımıza çıkmaktadır. Birçok olumsuz faktöre rağmen dengbêjlerin bireysel çabalarının kültürün sürdürülebilirliği adına yeterli olmadığı görülmektedir. Somut olmayan kültürel miras unsuru olarak tanınması ve korunması bağlamında çalışmaların gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Turizm faktörünün bu süreçte önemli bir unsur olarak kullanılması gerektiği sonuçlara yansımaktadır.