Son dönem Osmanlı düşünürü Ali Rıza'nın ahlak anlayışı

Çalışmamızın amacı, son dönem Osmanlı düşünürlerinden Ali Rıza'nın kaleme aldığı eserlerden hareketle onun ahlak anlayışını araştırmaktır. Böylece Ali Rıza'nın ahlak konusundaki görüşlerinin neler olduğu, ahlaki bakış açısındaki farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır: Giriş bölümünde, ahlakın tanımı, Ali Rıza'nın düşünce yapısını etkileyen dönemlerin ahlak anlayışlarına kısaca değinilip, ahlaka dair eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, ahlakın temel sorunlarından olan nazari (teorik) ahlak bahsinde ahlaki fiilin menşei, ahlakın değişip değişmeyeceği problemi, ahlakta iyi ve kötü, hürriyet, ahlak kanunu, vazife, hak ile vazife arasındaki münasebet, vicdan, ahlaki mesuliyet, ahlaki müeyyideler gibi çeşitli konular hakkında Ali Rıza'nın düşünceleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, Ali Rıza'nın ameli (pratik) ahlak görüşleri belirtilmiştir. Bu bölüm ferdi ahlak, dini ahlak, sosyal ahlak ve kişinin başka varlıklara karşı vazifeleri başlıklarından meydana gelmektedir. Sonuç bölümünde Ali Rıza'nın ameli ahlak anlayışına daha çok önem verdiği ve yaşadığı dönemin ahlak anlayışına benzer ahlak anlayışları ortaya koyduğu ifade edilmiştir.