Soru Formülasyon Tekniğinin ilkokul öğrencilerinin soru sormaya yönelik tutumlarına etkisi (İç içe karma desen örneği)

Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri dersinde Soru Formülasyon Tekniğine uygun düzenlenmiş etkinliklerin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin soru sorma tutumları üzerindeki etkisini belirlemek ve bu tekniğin sınıf içi öğretim süreçlerine yansımalarını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, karma yöntem araştırma desenlerinden iç içe karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında bir devlet okulunda dördüncü sınıfta öğrenim gören 18 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri "Kişisel Bilgi Formu" ve "Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği" aracılığıyla elde edilirken; nitel veriler ise "Katılımlı Gözlem Formu", "Öz Değerlendirme Formu" kullanılarak sınıf içi gözlemler, öğrenci görüşleri ve etkinlik süreçlerine dair alan notları yoluyla toplanmıştır. Araştırma, tek grup ile gerçekleştirilmiş, sekiz hafta süresince Soru Formülasyon Tekniğine dayalı etkinlikler uygulanmıştır. Uygulamalar sonucunda, Soru Formülasyon Tekniğinin öğrencilerin soru sormaya yönelik tutum puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artışa yol açtığı görülmüştür. Uygulama süreci boyunca ve sonrasında yapılan gözlemler, öğrencilerin soru sormaya yönelik tutumlarında olumlu yönde bir değişim yaşandığını ortaya koymuştur. Sekiz haftalık gözlemler incelendiğinde Soru Sormaya Yönelik Tutum Ölçeği'nin kaygı boyutunda kodların azaldığı, açıklık boyutunda ise hem sayıca hem de nitelik açısından artış meydana geldiği belirlenmiştir. Soru Formülasyon Tekniği uygulamalarının öğrencilerin soru sorma kaygılarını belirgin biçimde azalttığı; merak ve açıklık düzeylerini yükselttiği; nicelik ve nitelik bakımından zengin, üst düzey sorular üretilmesini sağladığı; sorgulamayı sınıf dışı gerçek yaşam sorunlarına transfer edilebilir hâle getirdiği gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada bu tekniğin cinsiyete dayalı bariyerleri kaldırarak demokratik, kapsayıcı bir sınıf kültürü oluşturduğu ve sınıf yönetiminin büyük ölçüde öğrenciye geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, Soru Formülasyon Tekniğinin öğrenci merkezli öğrenmeyi teşvik eden etkili bir yöntem olduğunu ve fen bilimleri dersinde sorgulama kültürünü desteklediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Soru formülasyon tekniği, Soru odağı, Tutum, Soru sorma tutumu, Fen bilimleri dersi