Soruşturmanın gizliliği ilkesi kapsamında lekelenmeme hakkı

Suçsuzluk karinesi, kişinin, hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü bulununcaya kadar suçlu muamelesi görmemesini ve lekelenmemesini ifade eder. Lekelenmeme hakkı ise kişilerin maruz kaldıkları ceza muhakemesi işlemleri nedeni ile toplum karşısındaki değerleri olan şeref ve haysiyetlerini korumayı amaçlar. Lekelenmeme hakkı ceza muhakemesinin her evresinde geçerli bir hak olsa da soruşturma evresinde ayrı bir öneme sahiptir. Zira suçun işlendiğine dair şüphenin henüz belirli bir kuvvete ulaşmadığı soruşturma evresinde, şüphelinin toplumda suçlu olduğu algısının oluşması, şüphelinin mesleki, sosyal ve özel hayatını olumsuz yönde etkileyeceği gibi telafisi güç mağduriyetlere de neden olabilecektir. Bu nedenle, soruşturmanın selametinin yanı sıra şüphelinin lekelenememesinin sağlanması amacıyla soruşturma evresinin gizli yürütülmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda lekelenmeme hakkı, soruşturma evresi kapsamında yine soruşturmanın gizliliği ilkesi ile olan bağlantısı ile sınırlandırılarak ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, gizlilik ilkesinin geçerli olduğu soruşturma evresine ilişkin genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde soruşturma evresinin gizliliği ilkesi tüm yönleri ile incelenmiş, üçüncü ve son bölümde ise yasal mevzuat ve sözleşmelerde tanımı ve kapsamı yer almayan lekelenmeme hakkının tanımı ve kapsamı belirlenmeye çalışılmış, diğer hak ve ilkeler ile ilişkisine değinilmiş, en çok çekişme halinde olduğu medya özgürlüğü ile aralarında kurulması gereken denge üzerinde durulmuş ve lekelenmeme hakkının ihlaline karşı özel ve kamu hukukunun mevcut müesseselerine değinilmiştir. Sonuç olarak, lekelenmeme hakkının, suçsuzluk karinesinin bir unsuru veya özel bir yansıması olduğu, başta devletin resmi görevlileri ve makamları olmak üzere üçüncü kişiler ve medya organlarınca ihlal edilmemesine özen gösterilmesinin gerektiği, soruşturma evresinde özellikle soruşturmanın gizliliği ilkesi ile koruma altına alındığı, içtihat ve öğreti kaynaklı bir hak olduğu kanaatine varılmıştır.