Sosyal bilgiler dersinde çizgi romanlarla değerler eğitimi: Yardımseverlik değeri üzerine karma bir araştırma

Toplumsal alanda yaşanan olumsuzlukların arttığı günümüz dünyasında değerlerin önemi ve değerleri içselleştirmiş bireylere duyulan ihtiyaç artmıştır. Bu ihtiyacı karşılamada eğitim kurumlarına büyük bir görev düşmektedir. Nitekim eğitim kurumlarının temel amacının ahlaklı, karakter sahibi ve değerlerine bağlı bireyler yetiştirmek olduğu pek çok çalışmada ifade edilmiştir. Sosyal bilgiler dersi de ortaokul düzeyinde değerler eğitimi açısından önemli bir yere sahiptir. Bu tez çalışması, 6. sınıf sosyal bilgiler dersinin değerler eğitimi boyutuna uygun biçimde hazırlanmış özgün ve eğitici çizgi romanları okumanın ve dijital çizgi roman hazırlamanın ortaokul öğrencilerinin yardımseverlik eğilimleri, yardımseverliğe yönelik bakışları ve bilişsel yapıları ile akademik başarıları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Soyut kavramlar olan değerlerin, resim ve yazının uyumlu şekilde bir araya geldiği çizgi romanlar aracılığıyla aktarılması değerler eğitimi sürecini daha verimli hale getirme potansiyeline sahiptir. Araştırmada gelişmiş karma yöntem desenlerinden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, iki deney ve bir kontrol grubu olmak üzere üç farklı sınıfta öğrenim gören 6. sınıf düzeyinde toplam 71 öğrenciden oluşmaktadır. Nicel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen Yardımseverlik Eğilim Ölçeği, Kelime İlişkilendirme Testi ve Akademik Başarı Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise yardımseverlik değerine yönelik görüşme formu, uygulama sürecine yönelik görüşme formu, yansıtıcı öğrenci günlükleri ve gözlem verileri aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci her grup için haftada üç ders saati olmak üzere beş haftada tamamlanmıştır. Bu süreçte bir deney grubunda yardımseverlik değerine ilişkin öğrenciler tarafından dijital çizgi roman hazırlanmış, diğer deney grubunda ise yardımseverlik değeriyle ilgili araştırmacı tarafından hazırlanan eğitici çizgi romanlar kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise mevcut programa göre hareket edilmiştir. Araştırma sonuçları dijital çizgi roman hazırlamanın ya da hazır çizgi roman okumanın yardımseverlik değeri üzerinde benzer etkiye sahip olduğunu buna karşın bu iki farklı uygulamanın mevcut programın uygulanmasına göre öğrencilerin yardımseverlik eğilimlerini artırmada ve yardımseverliğe yönelik bakışı geliştirmede daha başarılı olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde iki farklı uygulamanın öğrencilerin bilişsel yapıları üzerinde de olumlu etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Uygulama sürecine ilişkin yapılan görüşmeler ve gözlem verileri iki farklı uygulama sürecinin de öğrenciler tarafından beğenildiğini göstermiştir. Dijital çizgi roman hazırlamanın ve eğitici çizgi roman okumanın öğrenciler tarafından ilgi çekici, eğlendirici, heyecan verici ve eğitici olarak nitelendirildiği görülmüştür. Son olarak her iki deney grubunda yer alan öğrenciler bu sürecin kendilerine birçok açıdan katkı sağladığını ifade ederken dijital çizgi roman hazırlayan deney grubu öğrencilerinin özellikle beceri gelişimi açısından eğitici çizgi roman okuyan deney grubuna göre daha fazla kazanım elde ettiği anlaşılmıştır.