Sosyal bilgiler dersinde oyunla coğrafya kavramlarının öğretimi

Bu araştırmanın amacı, 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP) kapsamında 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "İnsanlar Yerler ve Çevreler" öğrenme alanı 6.3.1. ve 6.3.2. kazanımları içerisinde yer alan ve öğrenciler tarafından kavram yanılgısının yaşandığı 11 adet coğrafya kavramının öğretilmesinde oyunla öğretim yönteminin akademik başarıya ve kalıcılığa etkisini belirlemektir. Bu araştırmada yöntem olarak zayıf deneysel desen yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ardahan ili Göle ilçesinde bulunan bir ortaokulun 6/B sınıfında öğrenim gören 15 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen; akademik başarı testi, oyunlar ve yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin oyunla öğretim sürecindeki görüşlerini belirlemek amacıyla öğrenci günlükleri ve araştırmacının süreçle ilgili görüş ve gözlemleri için de araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Araştırma 8 hafta sürmüştür. Araştırma kapsamında toplanan nicel verilerin analizleri SPSS 25.0 tarafından yapılırken nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulardan hareketle çalışmanın başında ve sonunda uygulanan akademik başarı testinden elde edilen verilerin son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık ortaya koyduğu görülmüştür. Oynatılan oyunlar neticesinde öğrenciler tarafından tutulan günlükler sonucunda "eğlenme", "öğreticilik", "duygusallık" ve "takım bilinci" temaları ortaya çıkmıştır. Yine süreç içerisinde araştırmacı tarafından tutulan günlüklerden elde edilen veriler ışığında öğrencilerin "eğlenerek öğrendikleri" sonucuna varılmıştır. Araştırmanın son safhasında uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen bulgulardan hareketle de öğrencilerin oyunla öğretilmeye çalışılan coğrafya kavramlarını öğrendikleri sonucuna ulaşılmıştır. Oyun ile öğretim yöntemi birçok ders ve sınıf düzeyinde kullanılabilir. Özellikle soyut birçok kavramın somutlaştırılarak öğretilmesinde etkili bir yöntem olabilir. Bu anlamda okullarda oyunla öğretim uygulamalarının miktarı artırılabilir.