Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeyleri

Bu çalışmanın temel amacı, farklı değişkenler açısından sosyal bilgiler öğretmen aday-larının eleştirel düşünme eğilim düzeylerini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, California Eleştirel Düşünme Eğilimi ölçeği kullanılmış ve 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında Kastamonu Üniversitesi'nde öğrenim gören üç yüz sosyal bilgiler öğretmen adayına uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri California Eleştirel Düşünme Eğilimi ölçeğinin alt boyutlarına göre ve katılımcıların yaş, cinsiyet, anne ve baba eğitim düzeyi, öğrenim gördüğü lise türü ve gelir durumu değişkenlerine göre analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel boyu-tunda ise veriler sınıf içi gözlemler yolu ile toplanmıştır. 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında "materyal tasarımı ve öğretimi" dersinde 3. sınıf öğrencileri, "özel öğretim yöntemleri-2" dersinde 4. sınıf öğrencilerinin uygulamaları bir dönem boyunca ders işleyişleri takip edilerek elde edilen bilgiler gözlem formuna kaydedilmiştir. Gözlem yoluyla elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma verilerinden elde edilen nicel sonuçlara göre; sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşün-me ölçeği alt boyutlarına göre yaş, cinsiyet, anne eğitim ve baba eğitim, lise türü ve gelir durumu değişkenlerinde anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Uygulanan teste verdikleri yanıtlara göre "analitiklik" alt boyutu ortalaması diğer alt boyutlardan daha yüksektir. En düşük ortalamaya ise ölçeğin "doğruyu arama" alt boyutunda rastlan-mıştır. Nitel araştırma sonuçlarına göre; derse hazırlık aşamasında öğretmen adayları tarafından yöneltilen soruların eleştirel düşünme alt boyutlarından "analitiklik", "sis-tematiklik", "doğruyu arama" ve "kendine güven" alt boyutlarıyla ilişkili olduğu gö-rülmüştür. Derse geçiş aşamasında öğretmen adaylarının sorduğu sorular "sistematik-lik", "analitiklik", "meraklılık" ve "açık fikirlilik" alt boyutlarını geliştirmeye yönelik sorulardır. Dersin son aşaması olan ölçme değerlendirme aşamasında sorulan sorulara bakıldığında "analitiklik" "doğruyu arama"," açık fikirlilik", "sistematiklik ve kendine güven" alt boyutlarını geliştirebilecek soruların öğrencilere yöneltildiği görülmüştür.