Sosyal bilgiler öğretmeni yetiştirmede ters yüz öğrenme: Bir karma yöntem çalışması

Bu çalışmanın genel amacı, ters yüz öğrenmenin Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının öğrenme ve öğretme anlayışlarına, yapılandırmacılığa yönelik tutumlarına, yapılandırmacı ortam hazırlama becerilerine etkisinin incelenmesidir. Bunun yanı sıra Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının ters yüz öğrenmeye uygun biçimde geliştirilen uygulamalara ve ters yüz öğrenmeye ilişkin görüşlerinin incelenmesi de amaç edinilmiştir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırma için gerekli olan verilerin toplanabilmesi için Chan ve Elliot (2004) tarafından geliştirilen ve Aypay (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğrenme ve Öğretme Anlayışları Ölçeği", Evrekli, İnel, Balım ve Kesercioğlu (2009) tarafından geliştirilen "Yapılandırmacı Yaklaşım Tutum Ölçeği", Özden (2012) tarafından geliştirilen "Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Gözlem Formu" kullanılmıştır. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının ters yüz öğrenmeye uygun biçimde gerçekleştirilen uygulamalara ve ters yüz öğrenmeye ilişkin görüşlerinin alınabilmesi için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış odak grup görüşme formu ve web sitesinde yer alan sanal günlükler kullanılmıştır. Veri toplama süreci sonunda elde edilen nicel veriler dijital ortamda analiz edilmiştir. Normal dağılım sergileyen nicel veriler üzerinde parametrik; normal dağılım sergilemeyen nicel veriler üzerinde ise parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Elde edilen nitel veriler üzerinde ise içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda ters yüz öğrenmenin Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının öğrenme ve öğretme anlayışları üzerinde etkide bulunduğu ancak anlamlı derecede farklılık oluşturamadığı ortaya çıkmıştır. Ters yüz öğrenmenin yapılandırmacılığa yönelik tutum üzerindeki etkisine bakıldığında deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin deneysel süreç öncesinde yapılandırmacı yaklaşıma yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık yok iken; deneysel süreç sonunda deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Ters yüz öğrenmenin yapılandırmacı öğrenme ortamı gözlem formu üzerindeki etkisine bakıldığında öğretmen adaylarının tamamının uygulanan ters yüz öğrenme etkinlikleri sonrasında öğrenme etkinlikleri hazırlama boyutunda, öğrenme-öğretme süreci boyutunda ve gözlem formundan elde ettikleri toplam puanda anlamlı düzeyde artış görüldüğü belirlenmiştir. Araştırmanın nitel sonuçları incelendiğinde ters yüz öğrenmeye uygun biçimde hazırlanan uygulamaların öğretmen adaylarının beklentilerini genel olarak karşıladığı; öğretmen adaylarına mesleki ve akademik açıdan katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Nitel sonuçlar bağlamında ters yüz öğrenmenin sınırlılıkları boyutunda alt yapı yetersizlikleri, sınıf ortamındaki fiziksel olumsuzluklar, ön hazırlık sürecinin uzun olması ve çok zaman alması, aile desteği sağlamada güçlük çekilmesi gibi durumların ifade edildiği belirlenmiştir.