Sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaokul öğrencilerinin çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algı ve farkındalıkları(Kocaeli örneği)

Farklı kültürlerin, dinlerin, kimliklerin bir arada adaletli, hoşgörülü ve önyargısız varlıklarını sürdürmesini benimseyen bir felsefeye sahip olan çokkültürlülük, insan haklarına yaraşır bir toplumsal hayat için devlet politikalarına dahil edilmektedir. Çokkültürlü eğitimin en önemli amaçları; eğitim ortamında gerek eğitimcilerin gerek öğrencilerin açısından ön yargıların azaltılması, farklılıklara saygı duyulması, empati kurulması, demokratik tutumlar, eylemler ve inanışlar edinmelerine yardımcı olunmasıdır. Çokkültürlü eğitim konusunda en büyük görev sosyal bilgiler dersine; dolayısıyla sosyal bilgiler öğretmenlerine düşmektedir. Bundan dolayı sosyal bilgiler öğretmenlerinin çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algılarının nasıl olduğu oldukça önemli bir noktadır. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çokkültürlülük algı ve farkındalıklarını; sosyal bilgiler öğretmenlerinin ise çokkültürlü eğitim algılarının belirlenmesidir. Kocaeli ilindeki ortaokullarda öğrenim gören 6,7 ve 8. sınıf öğrencilerine "Çokkültürlü Vatandaşlık Algı ve Farkındalıkları" ölçeği; sosyal bilgiler öğretmenlerine ise "Çokkültürlü Eğitim Algı Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 1222 ortaokul öğrencisi ve 355 sosyal bilgiler öğret-meni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, ortaokul öğrencilerinin çokkültürlülüğe yönelik algıları olumlu yönde yüksek bulunmuştur. Ayrıca çokkültürlülük algı ve farkındalıklarında cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, ailenin aylık geliri ve farklı kültürlerden arkadaşlık durumu değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğrencilerin öğrenme ve bilgi kaynağı değişkenleri ile çokkültürlü vatandaşlık algı ve farkındalıkları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonucuna göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları yüksek derecede olumlu bulunmuştur. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları ile cinsiyet, yaş, mezun olunan bölüm, eğitim durumu, kıdem ve yaşamını geçirdiği bölge değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Çokkültürlülük, Çokkültürlü Eğitim, Algı ve Farkındalık, Öğrenci ve öğretmen