Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatandaşlık algıları ve vatandaşlık eğitimi ile ilgili düşüncelerinin incelenmesi

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Vatandaşlık Algıları ve Vatandaşlık Eğitimi ile İlgili Düşüncelerinin İncelenmesi Vatandaşlık kavramı tüm politik sistemlerde öteden beri önemli bir yere sahip olmuştur. Özellikle son yıllarda meydana gelen savaşlar ve bu savaşların neden olduğu toplu göçler, ekonominin giderek küresel bir hal alması, bazı ülkelerdeki seçmenlerin yapılan seçimlere kayıtsız kalmaları, tüm ülkeleri tehdit eden çevre sorunlarıyla mücadelede başarısız olunması gibi pek çok neden vatandaşlık kavramına yüklenen anlamların yeniden gözden geçirilmesine neden olmuştur. Bireylerin iyi vatandaşlar olarak yetiştirilmeleri okul kurumunun ilk açılışından itibaren eğitimin temel amacı olarak kabul edilmektedir. Sosyal Bilgiler tanımları incelenecek olursa bu tanımların neredeyse tümünde ortak amaç olarak öğrencilerde vatandaşlık yeterliklerini geliştirmek en belirgin amaç olarak görülecektir. Ülkemizde özellikle Sosyal Bilgiler dersi yeni nesiller iyi vatandaşlar olarak yetiştirme hedefini gerçekleştirmede oldukça önem taşımaktadır. Sosyal Bilgiler dersi içerisinde vatandaşlık konuları öğrencilerin vatandaşlık bilgi, beceri ve değerlerini kazandırmada rol oynamaktadır. Öğretim programları ve materyalleri ne kadar iyi hazırlanırsa hazırlansın, vatandaşlık eğitiminde öğretmen faktörü en etkili yol olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle vatandaşlık konularının öğretimine yönelik öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesi, dersin kazanımlarına ulaşma açısından önem arz etmektedir. Bu araştırmada Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin vatandaşlık algıları ve vatandaşlık eğitimi ile ilgili düşüncelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada veri toplama yöntemleri ve analiz teknikleri bakımından nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılacağı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Denizli, İzmir ve Kütahya illerinde görev yapan toplam 461 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçları incelendiğinde Sosyal Bilgiler öğretmenleri vatandaşlık konularının öğretiminin ülkenin geleceği açısından önemli olduğunu düşünmektedirler. Sosyal Bilgiler öğretmenleri kendilerini vatandaşlık konularının öğretiminde yeterli bulmaktadırlar. Araştırmaya katılan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin neredeyse tamama yakını vatandaşlık dersinin ortaokullarda ayrı bir ders olarak verilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin büyük çoğunluğu vatandaşlık dersinin temel amacını beceri aktarımı olarak görmektedir. Sosyal Bilgiler öğretmenleri aynı zamanda vatan sevgisini öğrenciler aşılamanın vatandaşlık dersinin temel amaçlarından bir olduğu düşüncesine sahip oldukları tespit edilmiştir. Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin vatandaşlık konularının öğretiminde yapılandırmacı etkinlikler kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenler mevcut ders kitaplarını yetersiz bulmakta ve daha kaliteli bir öğrenme-öğretme süreci için, ders kitaplarının niteliğinin arttırılması gerektiğine inanmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, sosyal bilgiler, vatandaşlık.