Sosyal harcamalar ve gayri safi yurtiçi hasıla arasındaki ilişki: Türkiye açısından bir inceleme (1980 - 2014)

Bu çalışmada Türkiye'de 1980-2014 yılları arasında gerçekleştirilen kamu sosyal harcamaların GDP ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmada, 1980-2014 yılları arasını kapsayan yıllık veriler kullanılmıştır. Analizde sosyal harcamaları temsilen, kişi başı reel sosyal harcama serisi, ekonomik büyümeyi ise temsilen kişi başı reel GDP serisi kullanılmıştır. Analiz bölümünde öncelikle durağanlık sınaması için, Genişletilmiş Dickey-Fuller testi uygulanmıştır. Durağanlık test sonuçlarında, her iki değişkenin de birinci farklarında durağan oldukları tespit edilmiştir. Durağanlık testinden sonra sosyal harcamalar ve GDP' nin uzun dönemli ilişkisini analiz etmek için Engle-Granger Eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Eşbütünleşme analizi sonucunda, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Uzun dönemli ilişki boyutu incelendikten sonra bu kez kısa dönemli ilişkiyi inceleyen Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Granger'in Nedensellik test sonuçları ise kısa dönemde sosyal harcamalar ile GDP arasında herhangi bir ilişki tespit edememiştir. Kısa ve uzun dönemde yapılan test sonuçları paralellik göstermiş olup son aşamada Etki-Tepki ve Varyans araştırma analizleri uygulanmıştır. Etki-Tepki analiz sonuçlarına göre kişi başı reel sosyal harcamalarda meydana gelecek dışsal bir şok, kişi başı reel GDP eğiliminde herhangi bir artışa yol açmamaktadır. Aynı şekilde kişi başı reel GDP' de meydana gelebilecek dışsal bir şokun, kişi başı reel sosyal harcama eğiliminde herhangi bir artışa yol açmayacağı tespit edilmiştir. Varyans sonuçlarında ise, sistemde kullanılan değişkenlerin herhangi birinde meydana gelecek olan bir değişimin tamamı kendisi tarafından açıklanmakta ve değişkenler dışsal olarak hareket etmektedir. Nihayetinde tüm analiz sonuçlarında, Türkiye'de 1980-2014 yılları arasında gerçekleştirilen kamu sosyal harcamalar ile GDP arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığı ve değişkenlerin birbirini etkilemediği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: GDP, Sosyal Harcamalar, Engle-Granger, Varyans, Etki-Tepki.