Sosyal hizmet teori ve uygulamalarında çok kültürcülük

İnsanın değer ve onuru kendi öz varlığından kaynaklıdır. Farklı renklerden oluşan toplumlar, kendi içinde bir kültür mozaiği oluşturur. Bu kültür mozaiğinin ise sosyal alanda hizmet iddiasında olan her meslek ve meslek elemanı tarafından bilinmesi insanın değer ve onuruna güçlü katkılar sunacaktır. Sosyal hizmet gibi meslekler, insana hizmet adına ortaya atılan ve insanın biricikliğini vurgulayan sosyal mesleklerdendir. Ancak mesleğin başında sosyal olması gerçekten de sosyal olduğu anlamına gelir mi? Sosyal olabilmesi, sosyal gerçekliklerden hareketle insanın değer ve onuruna uygun bir şekilde yine insanın/müracaatçının hayatına dokunabilmesine bağlıdır. Hayatlara dokunabilmek içinse, o hayatın sosyal bağlamını iyi okumak gerekir. Sosyal hizmet mesleğinin insan odaklı bir meslek olarak bu gerçeklikten uzak durması, farklılıkları göz ardı etmesi düşünülemez. Farklılıklar ise günümüz çokkültürlü toplumlarının en belirgin özelliğidir. Bu anlamda araştırmanın amacı, evrensel bir nitelik taşıyan ve bir anlamda insan hakları mesleği olarak kabul edilen sosyal hizmet disiplininin çokkültürlülükle ilişkisini; çokkültürcü sosyal hizmetin bilgi ve uygulama boyutunda meslek elemanları ve müracaatçılar açısından gerekliliğini ortaya koymaktır. Böylelikle dil, din, ırk, mezhep, kültür ayrımı gözetmeksizin çokkültürcü sosyal hizmet paradigmasının gelişimine katkı sunmaktır. Araştırma söylem analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Başka bir deyişle çokkültürlülük ve sosyal hizmet alanındaki literatür çalışmaları söylem analizi bağlamında incelenerek ilişki düzeyi ortaya konulmuştur. Araştırmanın birinci bölümünde çokkültürlülük, ilişkili kavramlar ve tanımlar üzerinden kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci bölümde, çokkültürlülük perspektifinden araştırmacı tarafından oluşturulan dokuz tematik başlık üzerinden sosyal hizmetin kuramsal tartışmaları yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise, sosyal hizmet uygulamasının değer, bilgi ve beceri boyutları çokkültürcü sosyal hizmet perfspektifinden ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca, sosyal hizmet kuruluşlarında, mevzuatlarda, sosyal hizmet yönetiminde, refah rejimlerinde ve sosyal politikalarda çokkültürcülüğün ne anlama geldiği eleştirel bakış açısıyla tartışılmıştır. Tartışmalar vaka örnekleri ile desteklenmiştir. Araştırmada "Sosyal hizmet uygulamalarının insan temelinde dil, din, ırk, mezhep, kültür ayrımı gözetmeksizin sunulabilmesinin ön şartı, insan hakları bağlamında değer, bilgi, beceri boyutunda çokkültürcü sosyal hizmet yaklaşımıdır" genel hipotezi doğrulanmıştır. Araştırmanın sonuçları arasında ayrıca çokkültürcülüğün yerel perspektiften okunmasına olan ihtiyaç da sayılabilir.