Sosyal hizmetin yerelleşmesi: Konya Büyükşehir Belediyesi örneğinde belediyelerin rol, kapasite ve imkânlarının değerlendirilmesi

1980'li yıllardan itibaren kamusal hizmetlerin niteliği ile verimliliği uzun bir süre tartışılmaktadır. Özellikle hizmetler üzerinde yetki sahibi olan kurum ve kuruluşla ile bu hizmetlerin yöneticileri olan idarecilerin değerlendirilip ele alındığı bu süreçte küresel ölçekte kabul edilen yerelleşme fikrinin, hizmetlerin uygulanmasında iyi bir çözüm olacağı ifade edilmiştir. Böylelikle birçok ülke, çeşitli hizmet alanlarına yönelik olarak merkezi yönetimden yerel yönetimlere doğru yetki ve görev devri gerçekleştirmiştir. Yaşanan bu gelişmelerden etkilenen Türkiye de yerelleşme fikrini sosyal hizmet alanında uygulamak için çalışmalar yapmıştır. Türkiye bu süreçte gerçekleştirdiği reformlarla sosyal hizmet alanında belediyeleri ileriye taşımıştır. 2010 yılından itibaren çıkarttığı yasalarla birlikte sosyal alandaki kimi hizmetleri yerel yönetimlere devretmeye başlamıştır. Böylece sosyal hizmet alanında yerel yönetim birimleri özellikle de belediyeler zamanla daha önemli ve fonksiyonel bir kurum haline dönüşmüştür. Bu durum en son çıkarılan 6360 sayılı Büyükşehir Yasasıyla getirilen yeni Büyükşehir Belediye (BŞB) modeliyle daha da güçlenen belediyeler hem mevzuat hem de görev ve sorumluluk alanında önemli bir aktör konumunda olmuştur. Bu bağlamda çalışmanın amacı en son çıkarılan BŞB yasası ile yerel yönetim alanında önemli bir konuma gelen BŞB'lerin sosyal hizmetin yerelleşmesi sürecinde rol, kapasite ve imkânlarının değerlendirilmesidir. Çalışma, Konya ilindeki BŞB ile ilçe belediyelerini kapsamaktadır. Bu çerçevede merkez ile bazı ilçe belediyelerinde sosyal hizmet alanında çalışan idareciler ile mesleki uzman ve çalışanlarla derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Mülakatlar, kurulan yeni yerel yönetim modelinde BŞB'lerin sosyal hizmet alanında üstendikleri görev ve sorumlulukların mevcut kapasite ve imkânlarıyla tam olarak sürdüremeyeceği varsayımından hareketle yapılmıştır. Araştırma sürecinde sosyal hizmetleri yöneten yerel idareciler ile bunları uygulayanlar tarafından yapılan çeşitli değerlendirmelerden toplanılan veriler içerik analizi tekniği yardımıyla değerlendirilmiştir. Böylece son çıkarılan yasayla birlikte kurulan yeni BŞB yönetim modelinde belediyelerin sosyal hizmetlere ilişkin görev ve sorumlulukları ile mevcut kapasite ve sorunları ortaya konulmuştur. Dolayısıyla araştırma sonucunda ortaya konan sonuçların, gelecekte atılacak yeni adım ve girişimler için yararlı olması hedeflenmiştir.