Sosyal kimliğin ve nezaketsiz davranışın schadenfreude üzerindeki etkisinde bilişlerin ve duyguların rolü

Nezaketsiz davranış örgüt psikolojisi alanında sık çalışılan konulardan olmasına rağmen sosyal psikoloji alanında yeterince ilgi görmemiştir. Bu çalışma nezaketsiz davranışı sosyal psikoloji alan yazınına kazandırdığı; nezaketsizliği Sosyal kimlik kuramı teorik çatısı altında incelediği ve nezaketsiz davranışın ile sonucu arasındaki ilişkide rol oynayan aracı mekanizmaları açıkladığı için önemlidir. Schadenfreude norm ihlallerine duyarlı sosyal bir duygu olduğu için çalışmanın bağımlı değişkeni olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın amacı nezaketsiz davranışın ve sosyal kimliğin schadenfreude üzerindeki temel etkisinin ve bu etkide aracı bilişsel ve duygusal mekanizmaların incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda bir pilot çalışma ve 3 esas çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmada kullanılması planlanan nezaketsiz davranış manipülasyonunun ve schadenfreude ölçüm araçlarının güvenilirlikleri sınanmıştır. Ölçme araçlarının uygun olduğu görülmüş ve esas çalışmalara geçilmiştir. Birinci çalışmada sosyal kimlik koşulları (dış-grup var, dış-grup yok) şeklinde oluşturulmuştur. Birinci çalışmada nezaketsiz davranış schadenfreude ilişkisinde olumsuz duyguların aracı rolünün; hak etme algısının ise düzenleyici rolünün olduğu bulunmuştur. İkinci çalışmada ise sosyal kimlik koşulları (iç-grup, dış-grup) şeklinde oluşturulmuş ve manipülasyon kontrolü eklenerek çalışma tekrarlanmıştır. Nezaketsiz davranışın ve sosyal kimliğin schadenfreude üzerinde ortak etkisi olduğu bulunmuştur. Bu durum nezaketsiz davranışa maruz kalanların kendilerini grubun dışından biri olarak görmeleriyle açıklanmış, bu açıklama sonraki çalışmada test edilmiştir. Üçüncü çalışmada ise tüm manipülasyonlar ve ölçme araçları ikinci çalışma ile aynı kalmış sadece katılımcıların kendilerini ne kadar grubun içinde algıladıklarının ölçümü eklenmiştir. Algılanan grup üyeliği statüsünün bu ilişkide aracı rolü bulunmuştur. Sonuç olarak nezaketsiz davranışın kaynağı iç-grup üyesi olduğunda, dış-grup üyesi olduğu koşula kıyasla daha fazla schadenfreude hissedilmiş ve bu durum iç-grup üyesinden gelen nezaketsizlik sonrası bireylerin kendilerini grubun dışından biri olarak kategorilendirmeleri ile açıklanmıştır.