Sosyal paylaşım sitelerinin özellikleri ve kullanım amaçları: Sorunlu internet kullanımının lise öğrencileri üzerinden incelenmesi

Problemli internet kullanımı bireyin internette kontrolünü kaybetmesi sonucunda ortaya çıkmakta ve aşırı kullanıma dönüşmektedir. Bu problemli kullanım bireyin sosyal hayatını etkileyerek çeşitli sorunlar yaşamasına neden olmaktadır. Bu çalışmayla sosyal ağ platformlarının özellikleri ve kullanım amaçlarının problemli internet kullanımının özellikleri ve ortaya çıkış sürecine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'da bulunan liseler seçilmiştir. Seçilen liselerde öğrenim gören toplam 198 öğrenciye 10 sorudan oluşan bir anket uygulanmış ve anketten elde edilen veriler IBM SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ankette beşli likert tipi ölçek kullanılarak öğrencilere Türkiye'de en çok kullanılan ilk beş sosyal ağ platformu içinde yer alan Youtube, Instagram, Facebook ve Twitter sosyal ağ platformlarını hangi amaçla kullandıkları sorulmuştur. Ayrıca Young'un internet kullanımında bağımlılık düzeylerini belirlemek amacıyla DSM IV'ün patolojik kumar oynamanın tanı kriterlerini kullanarak geliştirdiği ölçütten 13 ifade seçilerek beşli likert tipi ölçek kullanılarak öğrencilerin bağımlılık tutumları ölçülmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre sosyal ağ platformları arasında en çok Youtube ve Instagram'ın kullanıldığı ve bir zamanlar en çok kullanılan mecralardan Facebook'un hemen hemen hiç tercih edilmediği saptanmıştır. Sosyal ağ platformlarının kullanım amaçları incelendiğinde ise ölçeğimizde kullanılan beş faktör içerisinde eğlence ve kişi veya içeriklerin takibi faktörlerinin ön plana çıktığı, iletişimi başlatma, iletişimi sürdürme ve içerik paylaşımı faktörlerinin tercih edilmediği saptanmıştır. SPSS'te uygulanan çok değişkenli regresyon analizi verilerinden elde ettiğimiz sonuçlara göre öğrencilerin sosyal ağ platformlarını kullanım amaçları bağımlılık düzeylerini etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ Platformları, Sosyal Medya, Yeni Medya, Problemli İnternet Kullanımı, Bağımlılık, Facebook, Instagram