Sosyal politika bağlamında kamu yurtlarında uygulanan yurt-time projesinin öğrencilerin akademik başarısı üzerindeki etkisi: Ankara örneği

Sanayi Devrimi ve Kapitalizmin ortaya çıkardığı bir olgu olan sosyal politika öncelikle Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan işçi-işveren sorunlarını çözmek için ortaya çıkmış, zamanla alanını genişleterek başta dezavantajlı kesimler olmak üzere tüm toplum kesimleri ve tüm toplumsal sorunlarla ilgilenmeye başlamıştır. Sosyal adaleti ve sosyal refahı sağlamak için devlet tarafından yapılan düzenlemeler olarak tanımlanan sosyal politikanın öncelikli hedefi dezavantajlı grupların desteklenmesi ve refahının artırılmasıdır. Günümüzde dezavantajlı grupların başında da gençler gelmektedir. Özellikle ailesinin yaşadığı şehrin dışındaki farklı bir şehirde eğitim hayatına devam eden üniversite öğrencileri, istihdam piyasasında yer almamaları, düzenli ve sürekli bir gelire sahip olmamaları nedeniyle başta barınma olmak üzere, beslenme, ulaşım gibi birçok alanda çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır. Üniversite öğrencileri bu zorlu eğitim sürecinde devlet, sivil toplum kuruluşları ve özel teşebbüs tarafından çeşitli sosyal politika uygulamalarıyla desteklenmektedir. Türkiye'de gençliğe, özellikle üniversiteli gençlere yönelik hizmet ve politika üreten en önemli kurum Gençlik ve Spor Bakanlığıdır. Bakanlık, üniversite öğrencilerine barınma başta olmak üzere beslenme, burs/kredi ve serbest zaman etkinlikleri gibi değişik alanlarda birçok hizmet sunmaktadır. Bu bağlamda Gençlik ve Spor Bakanlığının 2022/2023 eğitim-öğretim yılında uygulamaya koyduğu projelerden biri de Yurt-Time Spor projesi olmuştur. Bakanlığa bağlı yurtlarda barınan öğrencileri akademik, ekonomik ve sportif olarak desteklemeyi amaçlayan proje kapsamında öğrenciler, günde en fazla 2, haftada 8 ve ayda 40 saat olmak üzere yurtlardaki çeşitli birimlerde görevlendirilmektedir. Tez çalışmamız kapsamında projede görev alan ve görev almayan öğrencilere yönelik çevrim içi anket çalışması gerçekleştirilmiş, projenin öğrencilerin akademik başarısı üzerinde etkili olup olmadığı nicel araştırma desenlerinden tarama tekniği kullanılarak ölçümlenmiştir. Bu çerçevede resmî kayıtlı olarak GSB yurtlarında kalan ve Yurt-Time projesinden yararlanan öğrenciler kontrol grubu, resmî kayıtlı olarak GSB yurtlarında kalan ancak projeden yararlanmayan ancak öğrenciler de deney grubu olmak üzere iki grup olarak alınmış, tüm sonuçlar bu iki gruba göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Ayrıca grup ayrımı olmaksızın tüm öğrenciler için de değerlendirme yapılmıştır. Ankara'da Yurt-Time Spor projesine katılan toplam 229 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmanın örneklemini Ankara'daki GSB yurtlarına kayıtlı, Yurt-Time Spor projesine katılan 138 öğrenci (kontrol grubu) ile bu yurtlarda kayıtlı olan; ancak Yurt-Time Spor projesine katılmayan 149 öğrenciden oluşan deney grubu oluşturmaktadır. Dolayısıyla çalışmanın örneklemini toplam 287 öğrenci oluşturmaktadır. Anket, Nisan-Mayıs (2023) aylarında çevrim içi olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda projenin, öğrencilerin akademik başarısına olumlu katkı sunduğu bulgulanmıştır. Bu durum, her iki grupta yer alan öğrencilerin kendilerine yönelik yargılarına da yansımıştır. Buna göre kontrol grubundaki öğrencilerin yüzde 72,5'i (100 kişi) kendilerini çok başarılı/başarılı, yüzde 1,4'ü (2 kişi) başarısız/zayıf olarak değerlendirirken deney grubundaki öğrencilerin yüzde 49,6'sı (73 kişi) çok başarılı/başarılı, yüzde 6,8'i (10 kişi) başarısız/zayıf olarak değerlendirdiği verisine ulaşılmıştır. Öğrenciler, projenin akademik başarılarını (Yüzde 72,7 - 96 kişi) olumlu etkilediğini de belirtmiştir. Öğrencilerin projeye katılma nedenleri incelendiğinde en başta gelen motivasyonun (Yüzde 84,6 - 115 kişi) "maddi gelir elde etme" olduğu da ortaya çıkmıştır. Öğrenciler projenin, maddi durumunu (Yüzde 97,1 - 133 kişi) iyi yönde etkilediğini de belirtmiştir. Projeye katılan öğrenciler proje kapsamında yaptıkları spor aktivitelerini faydalı bulduğunu (Yüzde 59,9 - 82 kişi), projenin spor alışkanlığı kazandırdığını (Yüzde 38,0 - 52 kişi) ve projenin iş tecrübesi açısından mezuniyet sonrası kariyerine katkı sağladığını (Yüzde 46,7,0 - 64 kişi) düşündüğünü de ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: akademik başarı, eğitim, gençlik, sosyal politika, yurt-time spor projesi