Sosyal sermaye ile kalkınma ilişkisi: Ulusal ve bölgesel düzeyde mukayeseli analiz

Bu araştırmada sosyal sermaye ile kalkınma arasındaki ilişkinin kalkınmayı destekleyici yönde olup olmadığı ulusal ve bölgesel düzeyde araştırılmıştır. Buna ilaveten sosyal sermaye değişkenlerinin ulusal ve bölgesel düzeyde birbirine benzer eğilimler sergileyip sergilemediğinin ortaya koyulması için karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı sosyal sermayenin kalkınma ile olan ilişkisinin ulusal ve bölgesel düzeyde belirlenmesinin yanı sıra ulusal ve bölgesel düzeyde sosyal sermaye açısından ilişkisel benzerliklerinin ve farklılıklarının ortaya koyulmasıdır. Bu ilişkiyi ortaya koymak amacıyla uluslararası çapta araştırma yapan Dünya Değerler Araştırması veri tabanından Türkiye örneklemine ait veri setleri elde edilerek Stata 16 programı ile analize uygun hale getirilmiş, 1991-2014 döneminde var olan mevcut ilişki multinominal lojistik regresyon modeli ile ulusal ve bölgesel seviyede analiz edilmiştir. Dünya Değerler Araştırması Türkiye veri setleri Türkiye İstatistik Kurumu desteği ile Bahçeşehir Üniversitesi koordinatörlüğünde yürütülen anket araştırması ile elde edilmiştir. Anketlerin önemli bir kısmının uygulama bölgesi belli değildir. Ayrıca uygulama bölgesi raporlanmış olan anketler için ise resmi bölgesel sınıflandırmaya dikkat edilmediği belirlenmiştir. Bu nedenle bu çalışmada alt bölge tanımlamaları anketlerin uygulandığı il ve bölgeler dikkate alınarak yapılmıştır. Bu bağlamda Dünya Değerler anketlerinin uygulanma mekânları dikkate alınarak 12 alt bölge belirlenmiştir. Bu sınıflandırmaya uygun olarak bölgesel ve ulusal seviyede yapılan analizin bulgularına göre genel güven şeklinde ele alınan sosyal sermaye seviyesi çok düşük ve kalkınma ile negatif ilişkilidir. Kurumsal güven şeklinde ele alınan soyal sermaye alt bölgeler arasında ve ulusal-bölgesel karşılaştırmalarda hem benzerlikler hem de farklılıklar göstermektedir. Elde edilen bulgulara göre sosyal sermaye Türkiye ve alt bölgeleri için ekonomik kalkınmaya pozitif katkı sağlayabilecek bir politika aracı olarak kullanıma uygun bir özellik sergilemektedir.