Sosyal sermaye, sosyal ağlar ve sosyal destek ilişkisi Sultanbeyli ve Kadıköy'de sosyal hizmet merkezlerine başvuranlara ilişkin karşılaştırmalı durum çalışması

Bu çalışma, genel anlamda bireylerin, özel anlamda ise sosyal hizmet kurumuna başvuran bireylerin, kuruma başvurmadan önce yaşadıkları sosyal sermaye ve sosyal destek deneyimlerini konu almaktadır. Çalışmanın amacı, bireylerin sosyal hizmet kurumuna başvurmadan önce yaşadıkları sosyal sermaye ve sosyal destek deneyimi ile kuruma başvurma hikâyeleri arasındaki ilişkiyi anlamaktır. Bu çalışmada analiz birimi, bireylerin profesyonel sosyal hizmet desteğine başvurma durumuyla, bu sınırlı durum içinde yaşadıkları sosyal sermaye ve sosyal destek tecrübeleri, deneyimleri ve eğilimleridir. Sosyal sermaye ve sosyal destek sosyal ilişkiler içinde elde edilmektedir. Kişilerarası sosyal iletişim ağlarına odaklanılan bu çalışmanın öngörüsü, bireylerin sosyoekonomik ve sosyokültürel konumunun, sahip olduğu, erişebildiği sosyal sermaye ve sosyal destek potansiyelini etkileyeceğidir. Bu bakımdan çalışmada, araştırmada belirlenen kırsal simgeleri barındıran, sosyoekonomik ve sosyokültürel açıdan dezavantajlı bireylerle; kentsel simgeleri barındıran, sosyoekonomik ve sosyokültürel açıdan avantajlı bireylerin sosyal sermaye ve sosyal destek deneyim durumları iki aykırı durum çalışması altında ele alınmıştır. Bu husus yapısal konumların, bireylerin sosyal sermaye ve sosyal destek potansiyeline etkilerini gösterirken, çalışmada aynı zamanda sosyal sermaye ve sosyal destek potansiyeli üzerinde eylemin de etkinliği kabul edilerek, yapı-eylem etkileşimli odak çalışmaya entegre edilmiştir. Çalışma, Sultanbeyli ve Kadıköy bölgesine hizmet veren, ilk başvuru taleplerinin alındığı sosyal hizmet merkezlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, sosyoekonomik ve sosyokültürel açıdan avantajlılık ve dezavantajlılık durumunun bireylerin sosyal sermaye ve sosyal destek potansiyellerini etkilediği görülmüştür. Bu durum özellikle maddi destek konusunda kendisini göstermiştir. Diğer yandan bireylerin avantajlı konumuna rağmen, bilinçli eylemleri ile ağındaki kaynakları hareketlendiremediği ya da dezavantajlı konumuna rağmen zayıf ağlarla kurduğu etkileşim sonucu bilinçli eylemleriyle kaynaklara ulaşabildiği de araştırma bulgularında elde edilmiştir. Araştırmada bireylerin, kuruma başvurmadan önce sosyal sermaye ve sosyal destek potansiyellerini kullanma eğiliminde oldukları, "çaresizlik", "dayanamama" gibi sebeplerden ötürü kuruma yöneldikleri saptanmıştır.