Sosyo-ekonomik seviyesi düşük ortaokul son sınıf öğrencilerinin matematiksel model becerilerinin incelenmesi

Günümüzde bilim ve teknolojideki değişim hayatımızın birçok alanını olduğu gibi eğitim ve öğretim durumlarını da etkilemektedir. Bireylerin ve toplumun ihtiyaçları değişmekle beraber öğrenme-öğretme kuramları ve yaklaşımları da değişme göstermektedir. Dolayısıyla bu değişimin odağında olan bireyleri de doğrudan etkilemektedir. Bilimdeki ve eğitimdeki gelişim; farklı kaynakları kullanabilen, problem çözme becerileri gelişmiş ve üst düzey düşünme becerilerine sahip bireyler yetiştirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu gereklilik aynı zamanda matematik öğretim programının da hedefleri arasındadır. Bu hedef programda gerçek hayat problemlerine uygun çözümler üretip bunları günlük yaşama transfer edebilen ve bunları beceri haline getirebilen bireyler yetiştirmek şeklinde yer almaktadır. Matematik programında bu becerileri geliştirmenin yollarından birisi de matematik öğretiminde model oluşturma etkinliklerinin kullanımı önerilmektedir. Model oluşturma etkinlikleri rutin olmayan, öğrenciyi çözüme yöneltecek ipuçları ve belirli kalıpları olmayan açık uçlu, yalnızca bir doğru cevabı ve çözüm yolu olmayan problemlerdir. Öğrencilerden gerçek hayat durumlarını matematikselleştirmesini, betimlemesini ve yorumlamasını gerektirmektedir. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı sosyo-ekonomik düzeyi düşük ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin model oluşturma etkinlikleri üzerinde düşünme süreçlerini inceleyerek varsa bu süreçlerde karşılaşılan güçlükleri ortaya koymaktır. Araştırma Güneydoğu Anadolu bölgesinde büyük bir ilin merkez ilçesine bağlı köyde bulunan bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiş olup nitel bir çalışmadır. Katılımcılar bu okulun 4.sınıfında öğrenim gören son sınıf öğrencileridir. Öğrencilerle dört haftalık ön çalışma yapılmıştır. Devamında odak grupu oluşturacak dört öğrenci ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Fasulye problemi model oluşturma etkinliği odak gruba verilerek çalışmaları istenmiştir. Modelleme süreci video ile kayıt altına alınmıştır. Video kayıtlarının yazılı olarak çözümlemesi yapılmasının ardından öğrencilerin çalışma kâğıtlarıyla birlikte nitel olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları sosyo-ekonomik seviyesi düşük öğrencilerin süreç boyunca günlük yaşamla ilişkili varsayımlar ortaya koydukları, bunlar üzerinde çözüm üretmek için beraberce çalıştıkları ve geliştirdikleri modellerin doğruluğunu gerçek yaşamla ilişkilendirerek test edebildiklerini ortaya koymuştur. Fakat aynı zamanda öğrencilerin model oluşturma sürecinde problemi anlama ve özellikle genellenebilir bir model oluşturma konusunda güçlükler yaşadıkları tespit edilmiştir.