Sosyoekonomik değişkenlerin suç üzerine etkisi: Ankara Kızılcahamam Cezaevi için bir uygulama

Suç olgusu toplumda bireylerin birbirleri ile bir uyum ve saygı içerisinde yaşamasına karşı en büyük engeldir. Evrensel olarak bakıldığında her toplumun içinde kendi varlığını sürdüren suç ile mücadele edilmektedir. Devletler, sosyal devlet anlayışına uygun şekilde vatandaşlarının uyum içinde yaşayabilmeleri için suç ve suçun ortaya çıkmasına temel oluşturan her olumsuzluk ve kuralsızlığı engelleyici politikalar sürdürmektedir. Suçun ortaya çıkmasındaki temel sebeplerin neler olduğu, toplumların düzenini bozan suç ve suçlu olgularında hangi sosyoekonomik faktörlerin ne ölçüde etkili olduğunu anket yöntemi ile ortaya koymak bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmaya anket verilerini sağlamak amacıyla Adalet Bakanlığından gerekli izinler alınarak Ankara ilinde Kızılcahamam Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan gönüllü hükümlüler seçilmiştir. Çeşitli suç türleri, gelir durumu, yaş, eğitim ve medeni durumdan 71 gönüllü hükümlüye yüz yüze anket soruları yöneltilerek cevaplar alınmıştır. Araştırmada net veriler ve sonuçlar elde edilmesi amacıyla 43 soru; bir bireyin sosyoekonomik durumunu ortaya çıkaracak şekilde detaylı çoktan seçmeli cevaplarla oluşturulmuştur. Araştırma sonucu elde edilen bilgilere göre hükümlülerin gelir durumunun çok düşük seviyede olması veya belli bir gelirinin olmaması, eğitim durumlarının düşüklüğü, kalabalık ve yoksul ailelerden gelmeleri; medeni hali bekar olanların yüksek olması sosyoekonomik faktörlerin etkisini göstermektedir. Hırsızlık ve uyuşturucu suçunu işleyenlerin fazla sayıda olması ekonomik faktörlerin suç türü ve ekonomi değişkeni bağlantısını göz önüne sermektedir. Tüm bu sonuçlara bakıldığında "sosyoekonomik değişkenlerin suça etkisi vardır" genel hipotezini desteklemektedir. Bu araştırmanın sonucuna bakıldığında suç ile mücadele de suça etkisi yüksek olan sosyoekonomik değişkenleri (gelir seviyesi, eğitim durumu, sosyal ortam, iş bulamamak v.b.) esas alan politikalar yürütülmelidir. Adalet bakanlığı ile koordineli yapılacak projeler, eğitimler ve seminerlerde sosyoloji ve psikolojiye ek olarak ekonomi ile de ilgili çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu çalışmaların sonucunda toplumda suç oranlarının en alt seviyelere ineceği öngörülmektedir. Ayrıca literatüre eklenecek bu tip çalışmalar arttıkça, belirtilen sosyoekonomik değişkenlerin suça etkisini azaltma çözümlerinde yol gösterici olacaktır.