Söylemin belirleyici unsuru olarak mekan: Ahmet Mithat Efendi'nin edebî eserlerinde mekân olarak Fransa

Fransa ve özellikle Paris Tanzimat dönemi Türk aydını için XIX. yüzyıl Batı medeniyetinin siyasal, kültürel ve sanatsal durumunu yansıtan önemli bir coğrafyadır. Modernleşme dönemi Batı medeniyetini temsiliyet noktasında Paris, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk romanında en fazla yer verilen yabancı mekândır. Bu çalışmada Ahmet Mithat Efendi'nin edebî eserlerinde Fransa'yı tercih etme nedenleri ve bu tercihinin eserlerine etkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Ahmet Mithat Efendi'nin Fransa'yı mekân olarak seçmesinin ona fikirlerini aktarma noktasında hangi olanakları sağladığı hususunda elde edilen bilgiler edebî eserlerde mekânın işlevine yönelik önemli veriler içermektedir. Ahmet Mithat Efendi'nin edebî eserlerinde mekân olarak Fransa'yı seçme sebeplerinden biri Batılılaşma noktasındaki fikirlerini somutlaştırmak ve Türk okuyucusuna Doğu-Batı arasında karşılaştırma yapma imkânı sunmaktır. Toplumu eğitmek, bilinçlendirmek ve topluma bilgi vermek amacında olan Ahmet Mithat Efendi'nin Fransa'yı mekân olarak seçmesinin diğer nedenleri; fikirlerini daha anlaşılır kılmak, okuyucuyu kendi doğrularına inandırmak ve toplumsal konjöktürde söyleyemediklerini yabancı bir mekân üzerinden iletmektir.