Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-spor tutum ve katılımlarının incelenmesi (Selçuk Üniversitesi örneği)

ÖZET T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin E-Spor Tutum Ve Katılımlarının İncelenmesi (Selçuk Üniversitesi Örneği) Oğuzhan KAYA Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı YÜKSEK LİSANS TEZİ / KONYA-2025 Bu araştırma, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-spor tutumlarının ve e-spora katılım motivasyonlarının belirlenmesi; demografik değişkenlerine göre e-spor tutumlarının ve e-spora katılım motivasyonlarının farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesi; e-spora yönelik tutum ve e-spora katılım motivasyonları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel taramaya (survey) ve ilişkisel taramaya yönelik yöntemin kullanıldığı araştırma; veri toplama sürecine katılan Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi'nde farklı bölümlerde (Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Spor Yöneticiliği, Antrenörlük Eğitimi, Rekreasyon) ve farklı sınıflarda (1.Sınıf, 2. Sınıf, 3. Sınıf, 4. Sınıf) öğrenim gören toplam 338 [Kadın(n=174), Erkek(n=164)] üniversite öğrencisi örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Savaş ve Turan (2023) tarafından geliştirilen "E-Spor Tutum Ölçeği (ESTÖ)"; Öz ve Üstün (2019) tarafından geliştirilen "E-Spor Katılım Motivasyonu Ölçeği (EKMÖ)" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin normallik sınaması, çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) değerleri ile test edilmiş; test sonucunda veriler normal dağılım gösterdiğinden dolayı ikili karşılaştırmalar için bağımsız gruplar t Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucu ortaya çıkan grup farklılıklarının kaynağını belirlemek üzere, varyansların homojen olduğu durumlarda Tukey HSD ve LSD çoklu karşılaştırma testleri; varyansların homojen olmadığı durumlarda ise Tamhane's T2 çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. İlişki analizinde, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon (r) katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Yapılan tüm istatistiksel hesaplamalarda temel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda; spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin E-Spor Tutum Ölçeği Bilişsel, Duyuşsal, Davranışsal boyutlarına yönelik tutumlarının ve bu boyutların oluşturduğu E-Spora yönelik genel tutumlarının ORTA düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin, E-Spor Tutum Ölçeği alt boyutlarına (Bilişsel, Duyuşsal, Davranışsal) ve geneline ait puan ortalamalarının cinsiyet, öğrenim gördükleri bölüm, baba eğitim düzeyi, anne-baba çalışma durumu (duyuşsal boyut hariç), aylık gelir düzeyi ve günlük oyun oynama süresi değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; yaş, anne eğitim düzeyi ve anne-baba medeni durumu değişkenine göre ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin, E-Spor Katılım Motivasyonu Ölçeği Taksonomik Alan, Yetkinlik, İlişkisel Benlik, Rekabet ve Başarı, Boş Zaman Değerlendirme boyutlarına ve geneline yönelik e-spora katılım motivasyonlarının ORTA düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin, E-Spor Katılım Motivasyonu Ölçeği alt boyutlarına (Taksonomik Alan, Yetkinlik, İlişkisel Benlik, Rekabet ve Başarı, Boş Zaman Değerlendirme) ve geneline ait puan ortalamalarının cinsiyet, öğrenim gördükleri bölüm, baba eğitim düzeyi (ilişkisel benlik boyutu hariç), anne-baba çalışma durumu (rekabet ve başarı boyutu hariç), aylık gelir düzeyi ve günlük oyun oynama süresi değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; yaş, anne eğitim düzeyi ve anne-baba medeni durumu değişkenine göre ise anlamlı düzeyde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-spora yönelik tutum ve e-spora katılım motivasyonları arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, öğrencilerin e-spora yönelik tutumlarının artmasına paralel olarak e-spora katılım motivasyonlarının da artacağını/yükseleceğini göstermiştir. Bir başka ifadeyle bu sonuç, spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin e-spora katılım motivasyonları arttıkça, e-spora yönelik tutumlarının da olumlu yönde artacağını ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: E-Spor; Tutum; Katılım motivasyonu; Spor bilimleri fakültesi öğrencileri