Spor kulüplerinde maç öncesi takım kurma problemi için yeni karar modelleri: Voleybol kulübü uygulaması

Spor kulüplerinde maç öncesi takım kurma problemi, antrenörün maçı kazanmak için kadroda yer alan oyuncuların içerisinden sahada konumlandırılmış mevkilere oyuncu atama problemidir. Son yıllarda, hızla büyüyen spor endüstrisinde, takım kurma problemleri ekonomik ve sportif başarı yönüyle büyük bir önem kazanmıştır. Oyuncu sayısının ve teknolojik gelişmelerin getirdiği veri kaydı ve veri elde edilebilirliğinin artmasından dolayı, antrenörler nicel ve nitel yığınla bilgiyi bir arada değerlendirmek zorunda kalmaktadırlar. Bu sebeplerden ötürü takım kurma problemleri üzerinde yapılan bilimsel çalışmaların sayısında son yıllarda artış olmuştur. Bu tez çalışmasında, ilkin spor kulüplerinde takım kurma problemi ile ilgili çalışmalar ayrıntılı bir şekilde incelenerek irdelenip, farklı bakış açıları ve yaklaşımların gereği ortaya konmuştur. Daha sonra, sistem yaklaşımı ile paydaşları göz önüne alarak, antrenörlerin takım kurma kararında kendisine destek olacak 4 farklı karar modeli geliştirilerek, bu modellerin hangi durumlarda nasıl kullanılacağı belirtilmiştir. İlk model, tartılı toplam performansların en büyüklendiği, ikinci model ise antrenörün performans beklentilerini hedef değerler olarak ele alıp, buna bağlı şekillenen hedef programlama modelleridir. Üçüncü model takım ve oyuncu uyumunun en büyüklendiği; son model ise performansın ve uyumun iki ölçüt olarak ele alındığı modeldir. Önerilen karar modellerinin gerçek hayat problemlerinde kullanılabilirliği için modellere ait parametrelerin bulunması, elde edilmesi veya tahmin edilmesi gerekmektedir. Belirtilen amaçlarla, kullanılabilir yöntemler ve model kullanıcılarının hangi durumlarda hangi yöntemi seçmesi gerektiği genel çerçevede sunulmuştur. Geliştirilen modellerin gerçek hayat problemlerinde nasıl uygulanabileceğini örneklemek için önerilen yaklaşım, Ankara'da yer alan ve Türkiye Erkekler 1. liginde mücadele eden bir voleybol kulübünde uygulanmıştır. Uygulama öncesi model parametrelerinin nicel değerleri tahmin edilip, karar vericinin belirlediği değerlerde göz önüne alınarak, modeller CPLEX 12.6.0.0 versiyonuyla çözdürülmüştür. Modellerin çözümleri arasındaki ilişkiler ve karar vericinin öncelikleri ve beklentileri doğrultusunda anlamlı ve uygulanabilir sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Tezde, uygulamada model sonuçlarının anlamları, çözüm sonrası analizler ve antrenörün bunları nasıl kullanabileceğine yer verilmiştir.