Spor seyircilerinin spor müsabakalarını seyretme sebeplerinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri örneği

Bu araştırmanın amacı spor seyircilerinin spor tüketim davranışlarını etkileyen faktörleri ortaya koymak ve belirlenen değişkenlerle arasındaki ilişki ve farklılıkları belirlemektir. Araştırmanın evreni üniversitede okuyan ve spor müsabakalarını seyreden öğrencilerdir. Örneklem grubu ise ulaşılabilir örneklem yöntemiyle seçilen 209 öğrenciden oluşmuştur. Üç bölümlü olan ölçüm aracının birinci ve ikinci bölümünde araştırmacı tarafından geliştirilen Likert tipi Spor Seyircileri İçin Dışsal Güdü Ölçeği ile Spor Seyircileri İçin İçsel Güdü Ölçeği bulunurken üçüncü bölümde, demografik bilgi toplamak amacıyla oluşturulan kişisel bilgi formu yer almaktadır. Ölçeklerin geliştirilme sürecinde öncelikle literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Sonrasında 12 grupla (N=75) yarı yapılandırılmış nitel görüşme yapılmıştır. Edinilen bilgilere göre madde havuzu oluşturulmuştur ve uzman görüşleri alınmıştır. Gelen dönütlerle madde havuzu 113 maddeli olarak dağıtılmaya hazırlanmıştır. Madde havuzunun geçerlik ve güvenirliği için yapılan araştırmanın çalışma evreni üniversitede okuyan ve spor müsabakalarını seyreden öğrencilerdir. 415 anket değerlendirmeye alınmıştır. Madde havuzu içsel ve dışsal faktörler olarak gruplara ayrılmıştır. Dışsal faktörler 48, içsel faktörler ise 65 maddeden oluşmuştur. Açıklayıcı Faktör Analizi?nin kullanıldığı Seyirciler İçin Dışsal Faktörler Ölçeği için test edilen 48 maddeden 34?ünün öz değerinin 1?den büyük dokuz faktör altında toplandığı görülmüştür. Toplam ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık değeri ?=0,92 olarak bulunmuştur. Seyirciler İçin İçsel faktörler Ölçeği için ise analize alınan 65 maddeden 40?ının öz değerinin 1?den büyük yedi faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Toplam ölçeğin Cronbach Alpha iç tutarlılık değerleri ise ?=0,96?dır. Ana çalışmanın verilerinin çözümlenmesinde alt boyutlar ve bağımsız değişkenler arasındaki aritmetik ortalamalara ve standart sapmalara bakılmıştır. Yine alt boyutlar ve bağımsız değişkemler arasında; iki ortalama arasındaki farkın anlamlılığı testi, Pearson Korelasyon analizi ve tek yönlü varyans analizi testi uygulanmıştır. Tek yönlü varyans analizi testinde ortaya çıkan anlamlı farklar için ise Post Hoc Tukey ve LSD testlerine başvurulmuştur. 568 Elde edilen araştırma bulgularına göre sonuçlar özetlendiğinde; cinsiyet, spor müsabakalarını seyretmek için yapılan harcama miktarı, aktif sporculuk durumu, taraftarlık düzeyi, en çok seyredilen spor branşı, spor müsabakalarını; yerinden seyretme sıklığı, televizyondan seyretme sıklığı, internetten/cep telefonundan seyretme sıklığı, radyodan dinleme sıklığı, sporla ilgili sohbet etme sıklığı ve spor yapma sıklığı değişkenlerinin, spor müsabakalarını içsel ve dışsal seyretme sebeplerinden çeşitli faktörleri etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Spor Seyircisi, Spor Müsabakaları, Seyretme Güdüsü.