Spor taraftarlarının akılcı ve akıldışı taraftar inançları ile psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Akılcı Duygusal Davranışçı Terapi (ADDT), geliştirildiğinden beri öğrenciler, çalışanlar, sporcular gibi farklı örneklemlerin yaşamış olduğu psikolojik sıkıntı ve iyi oluşları üzerinde araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmanın amacı taraftarlarda akılcı ve akıldışı inançlar ile psikolojik sıkıntı (depresyon, anksiyete ve stres) arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide cinsiyet, medeni durum ve müsabaka sonuçlarının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmanın katılımcılarını Türkiye Futbol Federasyonu Trendyol Süper Ligde 2024-2025 sezonunda yer alan iki İstanbul takımının taraftarları oluşturmaktadır. Veriler, iki takımın kendi aralarında oynadıkları müsabakadan sonra üç gün içinde toplanmıştır. Araştırmaya 100 kadın (%39,06), 156 erkek (%60,94) olmak üzere 256 taraftar katılmıştır. Katılımcılar 23-48 yaş aralığında ve ortalama 26,34 (SS=5,38) yaşındadır. Veri toplama aracı olarak Sporda Taraftar İnançları Envanteri ile birlikte Depresyon Anksiyete Stres-21 Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde PROCESS Macro (V4.2) ile düzenleyici etki analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik sıkıntı ile akılcı inançlar arasında negatif yönlü, akıldışı inançlar arasında pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Akılcı ve akıldışı inançlar ile psikolojik sıkıntı arasındaki ilişkide cinsiyet, medeni durum ve müsabaka sonucunun düzenleyici rolü anlamlı bulunmamıştır. Aynı zamanda taraftarların erkek olmasının, bekâr olmasının ve izledikleri müsabakada kaybetmelerinin ruh sağlığı üzerinde bir risk faktörü olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak taraftarların akılcı ve akıldışı inançları ile gündelik hayatta yaşamış oldukları psikolojik sıkıntı arasındaki ilişki incelenmiştir ve taraftarların ruh sağlığı ile akılcı inançların olumlu, akıldışı inançların ise olumsuz yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları ADDT alan yazın kapsamında tartışılmış ve araştırma sonuçlarından hareketle gelecekte yapılacak olan araştırmalara, ruh sağlığı çalışanlarına, spor kulüplerine ve spor medyasına yönelik öneriler sunulmuştur.