Sporcularda optimal performans duygu durumu: Ruminatif düşünce ve akıldışı inançların rolü üzerine bir çalışma

Amaç: Bu çalışmanın amacı sporcularda ruminatif düşünce ve akıldışı inançların optimal performans duygu durumunu belirlemedeki rolünü araştırmaktır. Çalışmanın ikincil amacı ise, bu psikolojik faktörlerin cinsiyet, spor türü ve spor deneyimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya bireysel ve takım sporu yapan 133 kadın (Xyaş: 21,41 ± 4,33) ve 261 erkek (Xyaş: 21,92 ± 3,94) olmak üzere toplam 394 sporcu (Xyaş: 21,75 ± 4,07) katılmıştır. Katılımcılara "Kişisel Bilgi Formu", "Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği", "Akıldışı Performans İnançları Envanteri-2" ve "Sürekli Etkinlik Tecrübe Ölçeği Kısa Formu" uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik, çoklu hiyerarşik regresyon analizi ve bağımsız örneklerde t testi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre ruminatif düşünce optimal performans duygu durumunun anlamlı belirleyicisi değildir (p>0.05). Elde edilen bulgular, sporcuların akıldışı inanç düzeylerinin optimal performans duygu durumunu anlamlı olarak yordadığını göstermektedir (p<0.05). Akıldışı inanç alt boyutlarından düşük tolerans ile optimal performans duygu durumu arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuşttur (β=0.22; p < 0.05). Yapılan bağımsız örneklemlerde t testi analizi sonucuna göre, cinsiyete ve spor türüne göre yalnızca ruminatif düşünce düzeyinde anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Kadın sporcuların ruminatif düşünce düzeyleri, erkek sporculardan, bireysel sporcuların ruminatif düşünce düzeyleri ise takım sporcularına göre daha yüksektir. Sporcularda ruminatif düşünce, akıldışı inançlar ve optimal performans duygu durumunda spor deneyimine göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Sonuç olarak; sporcuların akıldışı inançlarının, optimal performans duygu durumunu belirlemede rol oynadığı görülmektedir. Ayrıca sporcuların ruminatif düşünce düzeyleri cinsiyet ve spor türü değişkenleri açısından farklılık göstermektedir. Anahtar kelimeler: Optimal performans duygu durumu, ruminatif düşünce, akıldışı inançlar.