Staphylococcus aureus izolatlarının tetrasiklin ve kinolonlara karşı duyarlılıklarının kafeik asit ile artırılması ve efluks pompaları üzerine etkisi

Staphylococcus aureus (S. aureus), Gram pozitif bakteri olup deri ve nazofarenkste kolonize olur; dokuya veya kan dolaşımına girdiğinde ciddi enfeksiyonlara yol açabilir. Penisilinin keşfi sonrası stafilokokal enfeksiyonların tedavisinde yaygın kullanımından kısa bir süre sonra penisilinaz üreten suşlar ortaya çıkmıştır. Ardından kullanılan metisiline karşı da hızla direnç gelişmiş ve MRSA suşları önemli bir sağlık tehdidi haline gelmiştir. Direnç gelişiminde rol oynayan efluks pompaları, hücre zarına bağlı transport proteinleri aracılığıyla antimikrobiyal ajanları hücre dışına taşıyarak hücre içi konsantrasyonunu düşürmekte ve böylece etkinliğini azaltarak direnç gelişimine katkıda sağlamaktadır. Majör Fasilatatör Süper familyası'na (MFS) ait NorA ve TetK pompaları, sırasıyla florokinolonlar ve tetrasiklinler karşı gelişen direnç oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Bu pompalar, proton itici kuvvetten elde edilen enerji ile substratların membran boyunca taşınmasını sağlar. Antimikrobiyal ajanların bu mekanizma ile hücre dışına atılması, hedef bölgeye ulaşmalarını engelleyerek bakterinin hayatta kalmasına ve direnç kazanmasına olanak tanımaktadır. Bu tez çalışmasında, Stafilakok izolatlarında kafeik asidin tetrasiklin ve florokinolon türevi antibiyotiklerle birlikte planktonik hücreler üzerindeki antimikrobiyal etkisi ve NorA/TetK efluks sistemlerine etkileri incelenmiştir. Öncelikle izolatlarda mecA ve nuc genlerinin varlığı doğrulanmış; antibiyotiklerin minimum inhibitör (MİK) ve minimum bakterisidal konsantrasyonları (MBK) belirlenmiştir. Kafeik asit ile antibiyotik etkileşimleri, checkerboard yöntemi kulanılarak Fraksiyonel İnhibitör Konsantrasyon (FİK) indeksleri değerlendirilmiştir. 1/4 MİK düzeylerinde Kafeik asit, Siprofloksasin ve Tetrasiklin tek ve kombinasyon uygulamaları norB ve tetA transkript düzeyleri qPCR yöntemiyle ΔΔCt değerleri tespit edilerek ölçülmüştür. Elde edilen bulgular, kafeik asidin efluks pompa inhibisyonu yoluyla antibiyotik etkinliğini artırma potansiyeline sahip olduğunu ve dirençli suşların tedavisinde alternatif bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir.