Türk kimlik inşasında devlet tiyatrosu: Türkçe senaryolar üzerine bir içerik analizi

Kimlik inşa süreci kültürel mirası, tarihi ve ulus devletin vizyonunun yeniden inşası anlamına gelir. I. Dünya Savaşı'nın ardından, genç Türkiye Cumhuriyeti elitlerin önderliğinde bu bağlamda bir kültürel dönüşüm başlatmıştır. Bu dönüşüm "Batılılaşma" ve ulus inşasını içerir. Türkiye'deki Devlet Tiyatrosu bu amaçları karşılamak amacıyla tek parti döneminin kapandığı demokrasiye geçiş sürecinde kurulmuş bir kurumdur. Bu sebeple, ulus kimlik inşa sürecinin vizyonundaki değişimi ve Batılılaşma algısını Devlet Tiyatrosu repertuvarından izlemek mümkündür. Kurum, II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulmuş ve Batı blokuna yaklaşma konusunda bir vitrin görevi üstlenmiştir. Bu çalışma, kuruluşundan (1949) Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk darbeye kadar (1960) Devlet Tiyatrosu repertuarını ele kapsamaktadır. Araştırma, söylem analizi ile desteklenmekte, kelime temelli bir içerik analizinden ziyade anlam odaklı bir bakış açısıyla 1950li yıllarda ulus kimlik inşası incelenmektedir. Bu çalışmada, 1950li yılların demokratikleşme sürecine olan katkısı bağlamında tek boyutlu bir kimlik inşa süreci yerine çok boyutlu ve çeşitlilik içeren çoğul projelerin varlığı üzerinde durulmaktadır. Çalışma, bu önermeyi destekleyecek bulgulara ulaşmış, 1950li yıllarda Türkiye Cumhuriyeti'nin kimlik inşa sürecinin çeşitlilik kazanarak devam ettiğini ortaya koymuştur. Keywords: State Theater, playscripts, identity building, nation state, nationalism