Statin tedavisinin aterosklerotik plak yükü ve yüksek riskli plak özelliklerine olan etkisinin koroner BT anjiografi ile araştırılması

Amaç: Bu çalışmanın amacı; statin tedavisinin, koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BTA) ile kantitatif olarak değerlendirilen aterosklerotik plak hacmi, plak yükü, perikoroner yağ atenüasyon indeksi (PKYAİ) ve yüksek riskli plak (YRP) özellikleri üzerindeki etkisini ardışık BTA incelemeleri ile araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2020 – Eylül 2025 arasında en az iki koroner BTA incelemesi bulunan, aralarında ≥12 ay olan, klinik izlem verileri mevcut erişkin hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar izlemde statin alanlar ve almayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Koroner arter kalsiyum skoru (KAKS), lezyon boyutları, darlık derecesi, CAD-RADS skoru, YRP özellikleri, total plak hacmi (TPH), plak yükü (PY), kompozisyonel alt bileşenler ve damar bazlı yüzdesel plak hacmi (%PH) hesaplandı. Plak komşuluğundaki PKYAİ ölçüldü. Bulgular: Toplam 79 hasta (%80 erkek, yaş 53,1 ± 9,7) ve 246 plak analiz edildi. CAD-RADS skorlarında belirgin fark izlenmedi. Statin alan grupta düşük yoğunluklu plak, pozitif yeniden şekillenme, noktasal kalsifikasyon gibi YRP özelliklerinde; TPH, total PY, fibro-yağlı ve düşük yoğunluklu komponentlerde ve %PH'de anlamlı regresyon görüldü. Buna karşın kalsifik ve fibröz yük ile KAKS'ta progresyon saptandı. PKYAİ değerleri statin alan grupta anlamlı şekilde azaldı. Çok değişkenli analizler, değişikliklerin statin kullanımından bağımsız şekilde korunduğunu gösterdi. Sonuç: Statin tedavisi ile aterosklerotik sürecin yavaşladığı, plak yükünün ve inflamatuar aktivitenin azaldığı, plak kompozisyonunun daha stabil fenotipe yöneldiği ardışık koroner BTA ile gösterilebilmiştir. Bu bulgular, statin tedavisine biyolojik yanıtın non-invaziv takibinde koroner BTA'nın klinik değeri açısından önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Koroner BTA, statin, plak yükü, yüksek riskli plak, PKYAİ, kantitatif plak analizi