Sistemik riskin istatistiksel ölçütleri: Türk bankacılık sistemi için bir uygulama

Bu çalışmada, Türk bankacılık sektöründeki sistemik riskin ölçülmesi için piyasa verisi temelli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Sistemik riskin çeşitli boyutlarını kapsamlı bir şekilde incelemek adına, yaygın olarak kullanılan dört sistemik risk ölçütü (MES, SRISK, CES ve ΔCoVaR) ele alınmıştır. Sistemik risk ölçütlerinin sektörel toplu versiyonları 2000 - 2001 ve 2008 kriz dönemlerinde (2018 sonundaki SRISK artışı ile birlikte) görece artış göstermektedir. Kriz dönemlerinde piyasada ciddi düşüşlerin yaşandığı dört vaka üzerinden SRISK ölçütünün bir koşullu sermaye açığı tahmincisi olarak tahmin doğruluğu incelenmiş ve tahmin edilen SRISK seviyelerinin gerçekleşen banka sermaye açıklarını (bir miktar pozitif yanlıklıkla ile) açıklayabildiği görülmüştür. Panel tobit regresyonu sonuçlarına göre, banka seviyesinde yüksek sistemik risk seviyeleri üç aylık vadeye kadar geçerli olmak üzere yüksek temerrüt olasılığı (TO) ile istatistiki olarak anlamlı seviyede ilişkili gözükmektedir. Bunlara ek olarak, model sonuçları sistemik önemli banka sıralamaları açısından karşılaştırıldığında, sistemik risk ölçütlerinin VaR gibi standart piyasa riski ölçütleri tarafından gözlemlenen risk karakteristiklerinin ötesinde sıralamalar sunduğu görülmüştür. Sistemik risk ölçütlerinin göreceli güvenirliğini karşılaştırmak adına, MES ve ΔCoVaR üzerinden bankaların suçluluk olasılıkları hesaplanmış; yüksek tahmin riski bulunmasına karşın, MES ve MES tabanlı sistemik risk ölçütlerinin riskli bankaları saptama adına göreceli olarak daha güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.