Stereolitografi yöntemiyle imal edilen prototiplerde işlem parametrelerinin artık gerilmelere etkisinin incelenmesi

Geçmis yıllarda, üretim teknolojilerinin çıkıs noktası olan tasarım sürecinde özellikle yeni bir ürünün devreye alınması sırasında büyük sorunlar ile karsılasılmaktaydı. Özellikle tasarım bittikten sonra, bu tasarımın ilk çıktılarını somut olarak ele almak ve mevcut hataları görerek gerekli düzeltmeleri yapmak neredeyse imkânsız veya çok yüksek maliyetlere sahip bir asamaydı. Fakat son yıllarda ortaya çıkan ?Hızlı Prototipleme Teknolojileri?; gerek ürünün devreye alınma sürecini azaltması, gerekse bu süreçteki hataları en aza indirmesi sayesinde üretim teknolojilerinde maliyet düsürücü bir unsur olarak karsımıza çıkmaktadır. Diger bir yandan malzemelerde meydana gelen ve fiziksel-mekanik özelikleri etkileyen ?artık gerilmeler? mühendisligin temel konularından biri halini almıstır. Çünkü günümüz ekonomik kosullarında bir ürünün pazarda tutunabilmesi için yüksek kalite, düsük maliyet ve uzun ömür kriterleri karsımıza çıkmaktadır. Deneysel çalısmalar yardımıyla, ?Hızlı Prototipleme Teknolojilerinin? en sık kullanılan yöntemi olan stereolitografi yöntemiyle imal edilen prototiplerde; imalat esnasında kullanılan bazı proses parametreleriyle artık gerilmeler arasındaki iliskiler incelenmistir. Deney numuneleri epoksi bazlı reçineden 0,1 mm ve 0,15 mm katman kalınlıklarında üretilmistir. Ayrıca bu numunelerin destek yapıları üçgen ve kare olarak degistirilerek farklı prototipler elde edilmistir. Deneyler sonucunda bulunan sonuçlarda prototip imalatı sırasında katman kalınlıgının artması basma gerilmelerini düsürdügü fakat gerilmenin çekme yönüne dönmesiyle gerilmelerin katman kalınlıgı ve destek yapılarıyla beraber olarak degistigi gözlemlenmistir. Üçgen destek yapı kullanıldıgında katman kalınlıgının artması çekme gerilmelerini arttırmakta, buna ragmen kare destek yapı kullanıldıgında katman kalınlıgının artması çekme gerilmelerini azaltmaktadır. Basma gerilmesine maruz kalan yapılarda dayanımın yüksek olması isteniyorsa üçgen destek yapıları kullanılmalıdır. Buna karsın çekme gerilmesine maruz kalan yapılarda ise yüksek dayanım elde etmek için kare destek yapıları kullanılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Hızlı Prototipleme, Stereolitografi, Artık Gerilme, Katman Kaldırma Metodu