Stockhausen'ın yapıtlarının vurmalı çalgılar tekniği ve kullanımı açısından önemi

ÖZET20. yüzyılın ikinci yarısında en etkili bestecilerden olan Alman Karlheinz Stockhausen, birçok eserinde o güne değin gerçekleştirilmemiş yeniliklere öncülük etmiştir. Bu eserlerin önemli bir kısmında, vurmalı-çalgılar oldukça önemli bir rol oynamış ve devrimsel yenilikler içeren bu eserler aynı zamanda vurmalı-çalgılar tekniğine ve kullanımına da büyük katkılar sağlamıştır. Bestecinin Kreuzspiel, Zyklus ve Mikrophonie I adlı eserleri bu açıdan büyük önem taşımaktadır.Stockhausen, Kreuzspiel'da tümden-diziselliği titizlikle planlanmış bir matematiksel yaklaşım ile birleştirmiş ve vurmalı-çalgıları ritim oluşturma kaygısı gözetmeksizin tamamen bu amaç uğruna kullanmıştır. Diğer bir anlatımla, vurmalı-çalgılara, kullanılan diğer çalgılarla (obua, basklarinet, piyano) eşdeğer bir şekilde, eserin tümden-dizisel yapıtaşlarını oluşturma görevi verilmiştir.Zyklus, müzik literatürüne geçen ilk önemli solo vurmalı-çalgılar eseridir. Belirlenmemişlik (aleatori), grafik notalama ve doğaçlama unsurları içeren bu eserde, icracı, bir daire düzeni içerisinde konumlandırılmış 13 farklı vurmalı-çalgının ortasında saat yönünde ya da saatin tersi yönünde dönerek icrasını gerçekleştirir. Eserin seslendirilmesinde icracının grafik notalamayı yorumlaması ve yapacağı seçimler, ortaya çıkacak sonuç bakımından en önemli belirleyici unsurlardır.Mikrophonie I'de, ses kaynağı olarak kullanılan yegâne çalgı olan tamtam'ın birçok icracı tarafından aynı zamanda çalınması, normalde ses yükseltmek için kullanılan mikrofonun da bir çalgı olarak gözetilmesi ve gelenek-dışı yollarla elde edilen tınıların, aynı zamanda, elektronik araçlarla eşzamanlı olarak manipüle edilmesi eserin içerdiği devrimsel yeniliklerdendir. Günümüzde ?live-electronics? olarak bilinen tür, varoluşunu büyük ölçüde yaklaşık elli sene önce bestelenen bu esere borçludur.