Stok yönetimi ile karlılık ilişkisinin finansal oranlar aracılığıyla incelenmesi

Varlıkların etkin bir şekilde yönetimi, işletmelere önemli bir rekabet gücü sağlar. İşletmelerde önemli bir varlık olan stokların ise, en az maliyetle elde edilmesi ve bulundurulması kârlılığa olumlu bir katkı yapmaktadır. Bu çalışmada, stok yönetiminin işletmenin finansal başarısının göstergesi olan kârlılıkla ilişkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu çalışmada BİST'de işlem gören gıda sektörlerine ait 28 firma incelenmiş ve bu firmalardan verileri süreklilik gösteren 22 firma çalışmaya dahil edilmiştir. Bu çalışmada, gıda sektöründe faaliyet gösteren 22 firmanın 2009-2015 dönemlerine ait firmaların krâlılığını belirleyen finansal ve stoklarla ilgili faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın uygulama aşamasında ise kârlılık oranları ile gıda sektöründe faaliyet gösteren firmaların stok yöntemi arasında bir ilişkinin var olup olmadığı korelasyon ve regresyon analizi ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda, stokların devir süresi, stokların net çalışma sermayesine oranları, stok devir hızı ve stokların aktiflere oranlarının kâr oranıyla ilişkili olan değişkenler olduğunu tespit edilmiştir. Regresyon analizleri kapsamında incelenen farklı modellere göre açıklama gücünün yüksek olması bakımından ters biçimli doğrusal olmayan modeller en yüksek belirlilik katsayısını (R2) göstermiştir, ancak tüm kârlılık değişkenlerini açıklama imkanı yaratan model bakımından ise logaritmik doğrusal modelin en iyi sonuçları verdiği tespit edilmiştir.