Stokastik birim kök süreci üzerine bir araştırma: Teori ve uygulama

Uygulamalı ekonometrik çalışmaların birçoğunda, sürecin durağan olmadığı düşünülmekte ve bu süreç, birim kök içeren sabit katsayılı otoregresif modeller ile ifade edilmektedir. Ancak, makroekonomik ve finans serilerin çoğunda stokastik birim kökle karşılaşılmaktadır. Stokastik birim kök, serinin zaman içinde bazen durağan olmasına bazen de durağan olmamasına izin vermektedir. Birim kökün deterministik (sabit) olup olmadığının sınanmasında Leybourne, McCabe and Tremayne (1996) ve Leybourne, McCabe and Mills (1996) tarafından geliştirilen testler kullanılmaktadır. Stokastik birim köke sahip bir serinin sabit katsayılı otoregresif olarak modellenmesi istatistiksel olarak güvenilir olmayan sonuçları da beraberinde getirecektir. Ayrıca, bu şekilde yapılan öngörüler de sağlıklı olmayacaktır. Dolayısıyla böyle bir serinin değişen katsayılı modeller ile ifade edilmesi ve bu modelin uygun tahmin yöntemleri ile tahmin edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada 7-Şubat 1986 ve 24 - Mayıs 2002 yılları arasında İMKB Ulusal 100 Endeksinin kapanış fiyatlarıyla haftalık değerlerinden oluşan 851 gözlem kullanılarak, İMKB' nin zayıf formda etkin olup olmadığı rasgele yürüyüş süreci ile test edilmiştir. Bu amaçla serinin birim kökünün deterministik olup olmadığı araştırılmış ve stokastik birim köke sahip olduğu görülen bu serinin birim kökü Kalman Filtre tahmin yöntemiyle her bir zaman noktası için tahmin edilmiştir. Başka bir ifadeyle İMKB nin zayıf etkin olduğu ve zayıf etkin olmadığı dönemler gösterilmiştir. 2002, 100 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Stokastik Birim Kök, Kalman Filtre, İMKB' nin Zayıf Etkinliği