Stratejik yönetim muhasebesi araçlarının işletmelerin finansal performansı üzerine etkisi

Yönetim muhasebesi araçları, kesin bir ayrıma tabi tutulamamakla birlikte, geleneksel yönetim muhasebesi araçları ve son dönemde geliştirilen (modern, çağdaş) yönetim muhasebesi araçları olarak sınıflandırılmaktadır. Son dönemde geliştirilen yönetim muhasebesi araçları içerisinde stratejik yönetim muhasebesi araçları da yer almaktadır. Genellikle stratejik yönetim muhasebesi araçlarının, geleneksel yönetim muhasebesi araçlarının günümüz üretim ortamında yetersiz kaldığı yönleri giderici ve/veya geleneksel araçların ikamesi olarak geliştirildiği vurgulanmaktadır. Ancak literatürde geleneksel ve son dönemde geliştirilen yönetim muhasebesi araçlarının iş dünyasında kullanımını ölçen araştırmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu durum bu araştırmanın gerçekleştirilmesine yöneltmiştir. Ayrıca işletmelerin demografik özelliklerine göre yönetim muhasebesi / stratejik yönetim muhasebesi araçları kullanımının ölçümü ve performans üzerine etkisine yönelik araştırmaların oldukça az sayıda olması bu araştırmanın gerçekleştirilme nedenidir. Türkiye'de sanayileşmenin yoğun olduğu illerin organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren 3.639 işletmeye anket formu e-posta yoluyla gönderilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden 226 işletmeden elde edilen anketlerin kullanılabilir olan 212'si ile analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre stratejik yönetim muhasebesi araçları kullanımı belirli bir düzeydedir ancak geleneksel yönetim muhasebesi araçlarının kullanımı daha fazladır. Başka bir ifadeyle geleneksel yönetim muhasebesi araçları hala yaygın bir biçimde kullanılmaktadır ve bu kullanım düzeyi stratejik yönetim muhasebesi araçlarının kullanım düzeyinden yüksektir. Yönetim muhasebesi / stratejik yönetim muhasebesi araçları kullanımı ile işletmelerin demografik özelliklerinden faaliyet yılı uzunluğu, sektör, işletme büyüklüğü, üretilen/satılan mamul/hizmet çeşidi ve işletme türü değişkenleri için hipotez testleri gerçekleştirilmiştir. Hipotez testleri sonuçlarına göre bazı yönetim muhasebesi / stratejik yönetim muhasebesi araçlarının kullanımı bazı demografik özelliklere göre farklılaşmaktadır. Yönetim muhasebesi / stratejik yönetim muhasebesi araçları kullanımının performans (finansal, finansal olmayan ve genel performans) üzerine etkisine yönelik hipotez testleri sonuçlarına göre bazı araçların kullanımı performans üzerine etki etmekteyken bazı araçların kullanımı ise etki etmemektedir.